واژه «قنئل» در منابع لغوی عربی دارای دو کاربرد و دو معنای متفاوت است که یکی به عنوان اسم و دیگری به عنوان صفت به کار رفته است. در معنای نخست، «قنئل» به «گردن فیل» اشاره دارد و به بخشی از بدن این حیوان گفته میشود که به دلیل حجم و ساختار خاص آن در توصیفهای قدیمی مورد توجه بوده است. این کاربرد بیشتر جنبه توصیفی و تشریحی دارد و در متون لغوی برای بیان دقیق اجزای بدن حیوان بزرگی مانند فیل استفاده شده است. در معنای دوم، «قنئل» به عنوان صفت برای توصیف زنی کوتاهقامت به کار میرود و به وضعیت جسمی فرد از نظر کوتاهی قد اشاره دارد. این معنا بیشتر در زبان عربی کلاسیک دیده میشود و در دسته صفات توصیفی قرار میگیرد. در منابع لغوی مانند «منتهیالارب» و «اقرب الموارد»، هر دو معنا برای این واژه ذکر شده و نشاندهنده چندمعنایی بودن آن است. کاربرد این واژه در متون ادبی و لغوی قدیم بیشتر برای دقت در توصیف حیوان و انسان بوده است. در زبان امروز، این واژه کاربرد رایجی ندارد و بیشتر در منابع لغوی و تاریخی دیده میشود. وجود دو معنای متفاوت برای «قنئل» نشان میدهد که در زبان عربی برخی واژهها بسته به زمینه، هم برای اجسام و هم برای ویژگیهای انسانی به کار میروند. در مجموع، این کلمه هم به گردن فیل گفته میشود و هم به زن کوتاهقد، و هر دو کاربرد آن در متون کهن ثبت شده است.
قنئل
لغت نامه دهخدا
قنئل. [ ق ِ ءِ ] ( ع اِ ) گردن پیل. || ( ص ) زن کوتاه قامت. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ).