کلمهی «قلونومن» نامی است که در برخی منابع قدیمی برای نوعی ماهی آب شیرین به کار رفته و در فارسی آن را همان «شبوط» میدانند. شبوط از خانواده شبوطیان است و در رودخانههایی مانند دجله و فرات بسیار دیده میشود. این ماهی دارای بدنی نسبتاً نرم، سر کوچک، دم باریک و تنهای نسبتاً کشیده است. در جلوی دهانش چهار رشته باریک به نام ریش وجود دارد که برای تشخیص و جستجوی غذا در بستر آب به کار میرود. باله پشتی این ماهی در قسمت جلویی خود دارای استخوانهای سخت و محکم است که آن را از برخی ماهیان دیگر متمایز میکند. در قسمت گلوگاه شبوط سه ردیف زوائد دندانی قرار دارد که به او کمک میکند خوراک خود را خرد و آماده بلع کند. این ماهی معمولاً در آبهای شیرین آرام مانند رودخانهها، دریاچهها و مردابها زندگی میکند و در نیمکره شمالی پراکندگی گسترده دارد. برخی گونههای شبوط میتوانند تا یک متر طول و حدود ۲۰ کیلوگرم وزن پیدا کنند. در متون دارویی قدیم گفته شده که زهر یا موادی از بدن این ماهی در ترکیب داروهای چشم به کار میرفته، که این باور بیشتر جنبه طب سنتی داشته است. در مجموع، نام قلونومن تنها نام قدیمیتر یا محلیتر این نوع ماهی است.
قلونومن
لغت نامه دهخدا
قلونومن. [ ] ( معرب، اِ ) شبوط را نامند. ( فهرست مخزن الادویه ). رجوع به ماده های قبل شود.