کتاب حاشیة الکفایة شرحی است مبسوط بر کتاب معروف «کفایة الاصول» اثر آخوند ملا محمد کاظم خراسانی، که توسط علامه سید محمد حسین طباطبایی (متوفی ۱۴۰۲ قمری) نگاشته شده است. این اثر از جمله شروح اصطلاحاً «شرح بالقول» محسوب میشود که ساختار آن بر پایه نقل عبارات «قال... أقول...» بنا شده است. با این حال، رویکرد مؤلف صرفاً به شرح نظریات آخوند خراسانی محدود نمیشود؛ بلکه ایشان در بسیاری از مباحث، به نقد دقیق، بررسی موشکافانه و مناقشه علمی با مبانی فکری صاحب کفایه میپردازد و دیدگاههای خود را مبتنی بر اجتهاد و استدلال عمیق در این حاشیه مبسوط ارائه مینماید. این کتاب یکی از متون مهم در حوزه مباحث اصولی معاصر به شمار میرود که نشاندهنده عمق دانش اصولی آن فقیه گرانقدر است.
زندگینامه و دوران تحصیل علامه سید محمد حسین طباطبایی
علامه سید محمد حسین طباطبایی در بیست و نهم ذیالحجه سال ۱۳۲۱ هجری قمری، مصادف با ۱۲۸۱ هجری شمسی، در شهر تبریز دیده به جهان گشود. ایشان در ۱۸ محرم سال ۱۴۰۲ قمری، مطابق با ۲۴ آبان سال ۱۳۶۰ هجری شمسی، در قم دار فانی را وداع گفت و در حرم مطهر حضرت معصومه، در قسمت بالاسر، به خاک سپرده شد. نسب شریف ایشان از سوی پدر به حضرت امام حسن مجتبی و از سوی مادر به حضرت امام حسین میرسد، و بدینسان ایشان از سلاله دو سرور جوانان بهشت بهرهمند بودهاند. علامه طباطبایی به دلیل شرایط دشوار زندگی، تا سن نُه سالگی از مکتب و مدرسه دور ماند و از نعمت سوادآموزی محروم بود، اما پس از غلبه بر مشکلات و پشت سر گذاشتن سختیها، با عزمی راسخ به تحصیل علم روی آورد.
