عوسان واژهای عربی است و در فارسی بیشتر در متون کهن و لغتنامهها دیده میشود. این واژه از ریشهی «عَوَسَ» گرفته شده و چند معنی دارد که بستگی به بافت جمله دارد:
طواف کردن در شب، یا گشتن پیرامون چیزی در تاریکی: در برخی منابع لغوی مانند منتهیالارب و آنندراج، «عوسان» به معنای «شبگردی» یا «دور چیزی گشتن در شب» آمده است. مثلاً گفته میشود «عوسان حول البیت» یعنی «در شب پیرامون خانه طواف کرد».
کوشیدن و رنج بردن برای خانواده: در اقرب الموارد، این کلمه به معنای «رنج بردن و تلاش کردن برای عیال و خانواده» آمده است؛ یعنی مردی که در شب و روز برای رفاه خانوادهاش کوشش میکند.
قوت دادن به عیال: معنای دیگر آن «خوراک دادن یا نانآوری برای خانواده» است؛ بهعبارت دیگر، «عوسان» به کسی اشاره دارد که در جهت تأمین معاش اهل خانه میکوشد.
