طنوس الشدیاق از مورخان و نویسندگان مسیحی مارونیِ اهل لبنان در سدههای گذشته به شمار میآید که نقش مهمی در ثبت تاریخ محلی ایفا کرده است. نام کامل او طنوس بن یوسف الشدیاق الحدثی المارونی بوده و در منطقه حدث در لبنان به دنیا آمده است. او در دورهای میزیست که ساختارهای سیاسی و اجتماعی لبنان تحت نفوذ امیران محلی، بهویژه شهابیان، قرار داشت. طنوس الشدیاق مدتی در خدمت امرای شهابی فعالیت میکرد و با دستگاه حکومتی آن زمان ارتباط داشت. وی بعدها به مقام قاضی جامعه مسیحیان لبنان رسید و در امور حقوقی و اجتماعی آنان نقش ایفا کرد. از مهمترین آثار او کتاب «اخبار الاعیان فی جبل لبنان» است که به شرح حال بزرگان و رویدادهای منطقه میپردازد. همچنین کتاب «مختصر تاریخ البطریرک اسطفان الدویهی الاهدنی» از دیگر نوشتههای اوست که به تاریخ مذهبی مربوط میشود. آثار او از منابع ارزشمند برای شناخت تاریخ اجتماعی، سیاسی و مذهبی لبنان در آن دوره محسوب میشوند. طنوس الشدیاق در سال ۲۷۶ هجری قمری درگذشت و میراثی مکتوب از خود برجای گذاشت. در مجموع، او را میتوان از چهرههای مهم تاریخنگاری محلی لبنان دانست که در ثبت وقایع و زندگینامهها سهمی قابل توجه داشته است.
طنوس الشدیاق
لغت نامه دهخدا
طنوس الشدیاق. [ طَن ْ نو سُش ْ ش ِدْ ] ( اِخ ) ابن یوسف الشدیاق الحدثی المارونی مورخ ( متوفی بسال 276 هَ. ق. ). در حدث لبنان بدنیا آمد و خدمت امرای شهابیین کرد و سپس قاضی نصارای لبنان شد. او راست «اخبار الاعیان فی جبل لبنان » و «مختصر تاریخ البطریرک اسطفان الدویهی الاهدنی ». ( الاعلام زرکلی ج 2 ص 452 ).
فرهنگ فارسی
ابن یوسف الشدیاق الحدثی المارونی