واژه «طغو» در اصل ریشهای عربی دارد و از فعل «طَغی» گرفته شده است که به معنای از حد گذشتن و تجاوز از اندازه طبیعی یا متعارف به کار میرود. این واژه در کاربردهای زبانی و دینی، مفهومی گسترده از سرکشی، نافرمانی و خروج از مرزهای پذیرفتهشده اخلاقی، اجتماعی یا الهی را در بر میگیرد. در معنای دقیقتر، «طغو» بیانگر حالتی است که در آن فرد یا گروهی از حدود تعیینشده عبور کرده و دچار زیادهروی، ظلم یا فساد میشود. این مفهوم هم در رفتار فردی و هم در رفتار اجتماعی قابل مشاهده است و به هر نوع افراط و خروج از اعتدال اشاره دارد. در متون قرآنی، واژههای همریشه با آن برای توصیف اقوام یا افرادی به کار رفتهاند که در زمین به فساد و ستم پرداخته و از فرمان حق سرپیچی کردهاند. از این منظر، «طغیان» مفهومی است که نشاندهنده فاصله گرفتن انسان از مسیر درست و حرکت به سوی افراط، نافرمانی و خروج از تعادل رفتاری و اخلاقی است. در زبان فارسی نیز این واژه با همین معنای عربی وارد شده و بیشتر برای بیان سرکشی و نافرمانی شدید به کار میرود. همچنین در ادبیات، «طغو» یا «طغیان» میتواند به معنای فوران احساسات شدید مانند خشم یا غرور نیز استفاده شود که از کنترل خارج شدهاند. این واژه در مجموع بیانگر نوعی خروج از تعادل و مرزهای منطقی است که پیامد آن بینظمی و فساد خواهد بود. بنابراین، معنای دقیق «طغو» عبارت است از تجاوز از حد، سرکشی، نافرمانی و زیادهروی که در رفتار انسان یا جامعه به صورت خروج از اعتدال و گرایش به فساد و ظلم ظاهر میشود.
طغو
لغت نامه دهخدا
طغو. [ طَغ ْوْ ] ( ع مص ) درگذشتن از حد. || نافرمانی کردن. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). طُغوان.
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] تکرار در قرآن: ۳۹(بار)