شیاربندی
این اصطلاح یک واژه با دو معنای اصلی است که در زمینههای کشاورزی و زمینشناسی به کار میرود. معنی نخست آن مربوط به کشاورزی است و به عمل شیار کردن زمین برای آبیاری اشاره دارد؛ یعنی کشاورز زمین را به صورت شیارهای منظم درمیآورد تا آب بتواند به طور یکنواخت به گیاهان برسد و خاک بهتر تهویه و آماده کاشت شود. این روش از قدیم در کشاورزی ایران و سایر کشورها رواج داشته و به افزایش بهرهوری زمین و رشد بهتر محصولات کمک میکند.
معنای دوم «شیاربندی» در زمینشناسی و علوم طبیعی به کار میرود و با اصطلاح انگلیسی Striation مطابقت دارد. در این کاربرد، شیاربندی به خراشها و خطهای روی سطح سنگی گفته میشود که بر اثر حرکت یخچالها در دورانهای یخبندان ایجاد شدهاند. این شیارها ناشی از برسایش و فشار واریزههای سنگی که در قاعده یخچال محکم شدهاند، هستند و میتوانند جهت جریان یخ و میزان حرکت آن را در گذشته نشان دهند.
بنابراین، شیاربندی هم در کشاورزی به معنای آمادهسازی زمین برای آبیاری و هم در زمینشناسی به معنای خراشهای ایجاد شده توسط یخچالها بر روی سنگها به کار میرود. این دو کاربرد، هر کدام در زمینه خود اهمیت زیادی دارند؛ یکی در توسعه کشاورزی و بهرهوری زمین و دیگری در شناخت تاریخ زمین و فعالیتهای یخچالی.
لغت نامه دهخدا
شیاربندی. [ ب َ ] ( حامص مرکب ) شیارها کردن زمین را برای آبیاری مزرعه. ( یادداشت مؤلف ).
فرهنگ فارسی
شیار ها کردن زمین را برای آبیاری زمین.
فرهنگستان زبان و ادب
{striation , striae} [زمین شناسی] مجموعه ای از خطوط موازی مستقیم بر روی سطح یک بلور یا صدف
دانشنامه آزاد فارسی
شیاربندی (striation)
خراش حاصل از حرکت یخچال روی سطح سنگی. شیاربندی ها بر اثر خراش های واریزه های سنگی محکم شده در قاعدۀ یخچال (برسایش) پدید می آیند و نشان دهندۀ جهت جریان یخ در اعصار یخبندان گذشته اند.