دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] جَوّانی، ابوعلی شرف الدین محمد بن اسعد بن علی حسینی، نقیب، نسب شناس، شاعر، جغرافیانگار و مورخ سده ششم است.
نسبت جوّانی را برخی بدون تشدید ضبط کرده اند. صَفَدی از او با لقب رشیدالدین و نسبت مازندرانی یاد کرده، اما ظاهراً وی را با ابن شهر آشوب (متوفی ۵۸۸) خلط کرده است. به گفته یاقوت حموی، جَوّانیه ــ که محمد بن اسعد جوّانی و دیگر اشراف علوی بنوجوّانی بدانجا منسوب اند ــ جا یا روستایی نزدیک مدینه بوده است. گفته می شود که صلاح الدین ایوبی، جوّانیه را به نام محمد جوّانی توقیع کرد و او کسی را به نیابت بدانجا فرستاد تا آن را برای وی بهره برداری کند.
نسب
بنا بر تبارنامه ای که کتب انساب و تراجم ذکر کرده اند، نسب جوّانی به عبیداللّه اعرج بن حسین اصغر، نواده امام زین العابدین علی بن حسین علیهماالسلام، می رسد و نسبت حسینی، علوی و عُبَیدلی (عَبدلی ) از همین جاست. غسانی، مؤلف العَسجدالمسبوک، وی را حسنی خوانده که خطاست.به گفته عمادالدین کاتب، پدر جوّانی در اصل اهل موصل بود که به مصر مهاجرت کرد و در آن جا سکنا گزید.
فضایل
وی عالمی نحوی و ادیب و شاعر بود و ظاهراً به منصب قضاوت رسید شهرت او «نحوی » بوده است و از این رو جوّانی را ابن نحوی نیز خوانده اند.
نقد نسب
...