شرح قصیده اسرار الحکمه

[ویکی نور] شرح قصیده اسرار الحکمه، نوشته ابوالعباس لوکری، کتابی است به زبان فارسی با موضوع فلسفه و اشعار فلسفی. نویسنده در این کتاب، قصیده اسرار الحکمه خودش را که در پنج بخش منطقیات، طبیعیات، ریاضیات، الهیات و عملیات و خلقیات نوشته، شرح کرده است.
کتاب با کوشش و تصحیح الهه روحی دل به چاپ رسیده است.
کتاب، دارای مقدمه مصحح، ذکر قصیده اسرار الحکمه و شرح آن در پنج قسم مجزا (منطقیات، طبیعیات، ریاضیات، الهیات و عملیات و خلقیات) است.
مصحح کتاب، به علت اهمیت این قصیده، کل آن را از متن اصلی جدا کرده و در ابتدای متن به صورت مستقل و به عنوان نمونه ای از شعر فارسی لوکری ذکر کرده است.
این رساله نیز مانند بیان الحق نویسنده، از مهم ترین دایرةالمعارف هاى فلسفى قرن پنجم است که به زبان فارسى نوشته شده است و علاوه بر «قصیده اسرار الحکمه» وى - که شاید نخستین منظومه فلسفى فارسى باشد - شرح فلسفى اوست بر قصیده اش. لوکرى در مقدمه رساله خود مى گوید: «بباید دانستن که این قصیده‏ اى است علمى که در وى یاد کرده آمده است بسیارى از معانى علوم حکمت چهارگانه منطق، طبیعى، ریاضى و الهى و نیز بعضى از علم اخلاق و عمل». با این توصیف به شرح قصیده خود در پنج علم مهمّ فلسفى می ‏پردازد و در بخش هاى مختلف به کتاب بیان الحق خود اشاره دارد.
لوکرى در بخش منطق به تعریف قیاس و مقدمه قیاس، بیان شکل اوّل و سبب تسمیه آن، بیان محصورات اربع، بیان عکس، موجبه کلّى و طریق اثبات عکس، بیان کلّیات خمس، مقولات ده گانه و... پرداخته و به کرّات به نظرات، «ارسطاطالیس» و شاگردان وى ثاوفرسطیس، ثامسطیوس، اسکندر افرودیسى و ابن سینا اشاره دارد.