این کلمه در منابع قدیمی فارسی معانی مختلفی دارد و به اشیاء یا مکانهایی اشاره میکند که چیزی در آن حمل یا نگهداری میشود. یکی از معانی «خبنه» چیزی است که در آغوش گرفته شود، یعنی شیء یا خوراکی که انسان آن را نگه میدارد یا حمل میکند. معنای دیگر «خبنه» غذایی است که کنار گذاشته میشود و میتوان آن را در زیر بغل یا در آستین حمل کرد. همچنین «خبنه» به بخشی از لباس، مانند نیفه شلوار یا چین و درهمچیدگی دامن، گفته میشود که در آن چیزی گذاشته و حمل شود. این چینها یا تاخوردگیها به انسان امکان میدهد اشیاء کوچک یا خوراکیها را به راحتی همراه خود داشته باشد. از نظر لغوی، جمع این واژه به شکل «خُبن» نیز آمده است و در متون قدیمی و منابع پزشکی و ادبی مورد استفاده قرار گرفته است. علاوه بر این، «خبنه» در برخی منابع نام یک موضع جغرافیایی نیز بوده است، که نشاندهنده کاربرد متنوع این واژه در زبان فارسی کلاسیک است.
خبنه
لغت نامه دهخدا
( خبنة ) خبنة. [ خ ُ ن َ ] ( ع اِ ) آنچه در آغوش برداشته شود. ( از منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). ج، خُبَن. || آنچه از طعام کنار گذارده میشود و در زیر بغل یاآستین حمل میشود. ( از اقرب الموارد ) ج، خُبَن. || نیفه شلوار. ( از منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) || ثِبان و آن عطف و درهم چیدگی دامن است تا در آن چیزی ریخته شود و حمل گردد. || ( اِخ ) نام موضعی است. ( از آنندراج ) ( منتهی الارب ).
