واژه «حریثی» در اصل یک نسبت عربی است که به شخص یا خاندان منسوب به فردی به نام «حُریث» اشاره دارد و در علم انساب و رجال به کار میرود. این واژه در ساختار صفت نسبی عربی شکل گرفته و معمولاً برای معرفی وابستگی فرد به یک جد یا قبیله خاص استفاده میشود. بر اساس منابعی مانند «سمعانی»، «حریثی» به کسانی گفته میشود که نسب آنان به جدی به نام حریث بازمیگردد. در این معنا، «حریثی» صرفاً یک نام خانوادگی یا عنوان نسبی نیست، بلکه نشاندهنده پیوند تاریخی و خاندانی با شخصی به نام حریث است. در منابع رجالی، افراد متعددی با این نسبت شناخته شدهاند که هر یک در حوزههای علمی یا حدیثی فعالیت داشتهاند. از جمله آنان جعفر بن عون کوفی است که با کنیه ابوعون شناخته میشود و به جد خود جعفر بن عمر بن حریث مخزومی منسوب است. همچنین طاهر بن ابیعلی فقیه، مکنی به ابواللیث، از دیگر افراد منسوب به این نسبت است که در منابع رجال ذکر شده است. این افراد در نقل حدیث و علوم دینی نقش داشتهاند و راویان مختلفی از آنان روایت نقل کردهاند. در مجموع، «حریثی» به معنای منسوب به حریث بوده و برای معرفی افراد یا خاندانهایی با این ریشه نسبی به کار میرود.
حریثی
لغت نامه دهخدا
حریثی. [ ح ُ رَ ] ( ص نسبی ) نسبت است به جدی حریث نام. ( سمعانی ).
حریثی. [ ح ُ رَ ] ( اِخ ) جعفربن عون کوفی، مکنی به ابوعون است. و منسوب به جد خود جعفربن عمربن حریث مخزومی است. از اعمش و ابوحنیفه و دیگران روایت دارد. و اسحاق بن راهویه و دیگران از وی روایت دارند. ( سمعانی ).
حریثی. [ ح ُ رَ ] ( اِخ ) طاهربن ابی علی فقیه، مکنی به ابواللیث محتب است. منسوب به جد خود حریث است. ابوکامل بصری او را یاد کرده است. ( سمعانی ).