واژه «تیقلیش» در منابع لغوی قدیم به عنوان نامی برای نوعی گیاه شناخته میشود که در زبانهای مختلف و متون طب سنتی با نامهایی مانند سریش، برواق، خنثی و ابُجه نیز ذکر شده است. این واژه در اصل به گیاهی اشاره دارد که دارای خاصیت چسبندگی است و در گذشته از آن برای ساخت چسب طبیعی استفاده میشد. این گیاه از جمله گیاهانی است که پس از فرآوری، مادهای چسبناک از آن به دست میآید و همین ویژگی باعث شده در صنایع سنتی مانند کفاشی، صحافی، نجاری و کمانسازی کاربرد گسترده داشته باشد. به همین دلیل در متون کهن از آن به عنوان مادهای مهم برای اتصال و چسباندن اجسام مختلف یاد شده است. در برخی منابع، تیقلیش همان گیاهی معرفی شده که در حالت تازه قابل مصرف غذایی نیز بوده و در برخی مناطق آن را میپخته و همراه با ماست مصرف میکردهاند، اما پس از خشک شدن بیشتر جنبه صنعتی و کاربردی پیدا میکرده است. این گیاه در طب سنتی نیز شناخته شده و با نامهای مختلفی در منابع گیاهشناسی قدیم ذکر شده است. در مجموع، «تیقلیش» نامی قدیمی برای گیاهی چسبناک و صنعتی است که از آن برای ساخت چسب طبیعی استفاده میشده و در صنایع سنتی مانند کفاشی و صحافی کاربرد مهم داشته است و در متون کهن با نامهای گوناگون هممعنا شناخته میشود.
تیقلیش
لغت نامه دهخدا
تیقلیش. ( اِ ) سریش. چریش. برواق. خنثی. اَبُجَة اسفودالس. ( یادداشت بخط مرحوم دهخدا ).