واژه «تلهیع» در زبان عربی مصدر است و معنای آن به افراط در سخن گفتن و قیل و قال کردن اشاره دارد. این واژه در منابع لغوی مانند «ناظم الاطباء» و «اقرب الموارد» آمده است و کاربردهای متعددی دارد. در برخی منابع، «تلهیع» به معنای بیهوده و هرزه گفتن است، یعنی سخن گفتن بدون هدف یا با حشو و زائدگی. همچنین در معنایی دیگر، «تلهیع» به فصاحت و توانایی تکلم اشاره دارد و بیانگر تکلم روان و شیواست. در برخی موارد، این واژه به افراط در سخن یا تبلتع دلالت دارد و نشان میدهد که گوینده یا نویسنده بیش از حد سخن میگوید. علاوه بر این، «تلهیع» گاهی به دعوی فراست و زیرکی نیز اطلاق میشود و معنای تمایل به نشان دادن هوش و ذکاوت دارد. بهطور کلی، این واژه مفهومی چندوجهی دارد که میتواند بیانگر بیهودهگویی، فصاحت، افراط در سخن یا خودنمایی هوشمندانه باشد.
تلهیع
لغت نامه دهخدا
تلهیع. [ ت َ ل َهَْ ی ُ ] ( ع مص ) بیهوده و هرزه گفتن و قیل و قال کردن. || به فصاحت تکلم کردن. ( ناظم الاطباء ). افراط در سخن و تبلتع. ( از اقرب الموارد ). یقال: تلهیع فی کلامه. || دعوی فراست و زیرکی کردن. ( ناظم الاطباء ).