تلمیس
تلمیس نامی است که در منابع کهن و لغوی به عنوان یک اسم خاص و تاریخی یاد شده است. بر پایه نقل صاحب کتاب «انجمن‌آرا» از لغت دساتیر، تلمیس در پارس قدیم و زبان سریانی نام یکی از دو پسر گلشاه، همان آدم، بوده است. این دو پسر در زبان عربی با نام‌های قابیل و هابیل شناخته می‌شوند. تلمیس در این روایت معادل هابیل دانسته شده و برادری به نام جلمیس داشته است. همچنین دو دختر به نام‌های هَکیسار و اَکیمار وجود داشته‌اند که میان این دو برادر تقسیم شده‌اند. اکیمار که به تلمیس رسید، از آنچه به جلمیس داده شد بهتر بوده است. همین امر سبب حسد و غرض‌ورزی جلمیس شد و او در زمانی که برادرش در خواب بود، با زدن سنگی بر سرش او را کشت. این روایت نشان می‌دهد که این واژه نامی اسطوره‌ای با ریشه‌ای کهن و احتمالاً سریانی است که در بازگویی داستان نخستین برادرکشی بشر به کار رفته است.
مترادف‌ها
اشاره، کنایه، تمثیل
لغت نامه دهخدا
تلمیس. [ ] ( اِخ ) صاحب انجمن آرااز لغت دساتیر آرد: تلمیس و جلمیس به پارس قدیم سریانی نام دو پسر گلشاه یعنی آدم بوده که به عربی قابیل و هابیل خوانده اند و دو دختر را یکی هکیسار و یکی اکیمار نام داشته بدین دو برادر داد و اکیمار که به تلمیس رسید خوبتر از آن بود که به جلمیس داده شد. بنابراین جلمیس از راه غرض نفس در وقتی که تلمیس بخواب رفته بود سنگی بر سر برادر زده او را بکشت و آدم بزبان سریانی شعروار مرثیتی فرموده و مضمون او را یعرب بن قحطان به عربی ترجمه کرده مشهور است و می شاید که این چهار نام سریانی باشد. ( انجمن آرا ) ( آنندراج ).
جمله سازی با تلمیس
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 شاعر در این بیت با استفاده از آرایه تلمیس، به داستان حضرت یوسف و برادرانش اشاره کرده تا عمق فاجعه را به خوبی نشان دهد.
💡 استفاده از تلمیس در اشعار حافظ باعث می‌شود که متن ادبی از لایه‌های معنایی عمیق‌تر و تاریخی بیشتری برخوردار شود و خواننده را تحت تاثیر قرار دهد.
💡 تلمیس یکی از پیچیده‌ترین آرایه‌های ادبی است که نیاز به دانش وسیع از تاریخ و متون مقدس برای درک صحیح معنای آن دارد.
