واژه «تلفّف» در زبان عربی یک مصدر است که در متون لغوی کهن به معنای «جامه در خود پیچیدن» یا «خود را در لباس و پوشش فرو بردن» به کار رفته است. این واژه معمولاً حالتی را توصیف میکند که شخص برای محافظت از سرما، پنهان کردن بدن یا جمع کردن لباس بر گرد خویش، جامه را به دور خود میپیچد. در فرهنگهای لغوی مانند «منتهی الارب»، «آنندراج»، «ناظم الاطباء» و «اقرب الموارد» همین معنا برای آن ذکر شده و نشان میدهد که واژه بیشتر جنبه توصیفی و رفتاری دارد. در متون ادبی عربی، «تلفّف» گاهی برای بیان حالت اندوه، تنهایی یا فرو رفتن در خویشتن نیز به صورت کنایه استفاده میشود، زیرا پیچیدن جامه به دور بدن نوعی جمع شدن و کنارهگیری را تداعی میکند. افزون بر این معنا، در برخی منابع لغوی برای «تلفّف» مفهوم دیگری نیز آمده است و آن «پر از خشم شدن بر کسی» است. در این کاربرد، واژه بیشتر حالت درونی و احساسی انسان را بیان میکند و نشاندهنده شدت ناراحتی یا خشم نسبت به فردی دیگر است. بنابراین «تلفّف» هم میتواند معنایی ظاهری و جسمانی داشته باشد و هم معنایی احساسی و درونی. این دو معنا اگرچه متفاوت به نظر میرسند، اما هر دو نوعی حالت فشردگی، در خود فرو رفتن و شدت احساس را منتقل میکنند. امروزه این واژه بیشتر در متون کهن، ادبی و لغتنامههای عربی دیده میشود و در گفتار روزمره کاربرد چندانی ندارد. در مجموع، «تلفّف» به معنای پیچیدن جامه به دور خود و نیز در برخی کاربردها به معنای خشمگین و برآشفته شدن نسبت به کسی است.
تلفف
لغت نامه دهخدا
تلفف. [ ت َل َ ف ْ ف ُ ] ( ع مص ) جامه در خود پیچیدن. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || پر از خشم شدن بر کسی. ( از اقرب الموارد ).