واژه «تفتیل» واژهای با ریشه عربی است که در زبان فارسی و عربی دارای چند معنای نزدیک به یکدیگر بوده و در زمینههای مختلف به کار میرود. یکی از مهمترین معانی آن «نیک بتافتن» است؛ یعنی چیزی را تابیدن، پیچاندن یا بهصورت محکم و استوار در هم بافتن، چنانکه رشتهها و الیاف به یکدیگر فشرده و منظم شوند. این واژه در معنایی دیگر به ایجاد اختلاف و دشمنی میان افراد اشاره دارد و به مفهوم فتنهانگیزی، آشوبافکنی و برهم زدن روابط دوستانه میان دو نفر یا چند نفر به کار میرود. در این کاربرد، تفتیل بیانگر عملی است که از طریق سخنان تحریکآمیز، سخنچینی یا انتقال مطالب اختلافبرانگیز، موجب کدورت، نزاع و دوری میان اشخاص میشود. به همین دلیل، این واژه در برخی متون با مفاهیمی مانند فتنهگری، بدگویی، فسادافکنی و ایجاد نفاق مترادف دانسته شده است. هنگامی که تفتیل در معنای اجتماعی و اخلاقی به کار میرود، معمولاً بار معنایی منفی دارد و به رفتارهایی اشاره میکند که آرامش، دوستی و همدلی را از میان میبرند. از این رو، «تفتیل» واژهای است که هم میتواند به معنای تابیدن و محکم بافتن چیزی باشد و هم به معنای ایجاد اختلاف، فتنه و دشمنی میان افراد مورد استفاده قرار گیرد و مفهوم آن بر اساس بافت و زمینه جمله مشخص میشود.
تفتیل
لغت نامه دهخدا
تفتیل. [ ت َ ] ( ع مص ) نیک بتافتن. ( تاج المصادر بیهقی ) ( زوزنی ). تافتن. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ).
فرهنگ فارسی
نیک بتافتن