کلمهی «تعلیه» (عربی: تعلیة) در فارسی و عربی به معنای بالا بردن، ارتقاء دادن یا تعالی بخشیدن است. این واژه ریشه عربی دارد و در متون دینی، ادبی و فلسفی برای اشاره به ارتقای مقام، منزلت یا وضعیت چیزی یا کسی به کار رفته است. «تعلیه» اغلب بار معنایی مثبت دارد و نشاندهنده رشد، پیشرفت و افزایش شأن و ارزش است. در ادبیات کلاسیک و متون اخلاقی، این واژه میتواند به معنای تربیت روحی، اخلاقی یا معنوی فرد نیز به کار رود، یعنی ارتقای روح و نفس انسان به سوی فضایل و کمالات. از نظر کاربرد، «تعلیه» هم میتواند در معنای مادی، مانند بالا بردن چیزی، و هم در معنای معنوی و اخلاقی، مانند تعالی بخشیدن به رفتار و اخلاق انسان، استفاده شود. این اصطلاح در مکالمات روزمره کمتر شنیده میشود و بیشتر در نوشتهها، متون دینی و فلسفی کاربرد دارد. از نظر معنایی، «تعلیه» با واژههایی مانند ارتقاء، بالا بردن، تعالی بخشیدن و بهبود دادن هممعنی است. این واژه نشاندهنده حرکت از حالت پایینتر به بالاتر، چه در مقام مادی و چه در مقام معنوی است.
تعلیه
لغت نامه دهخدا
( تعلیة ) تعلیة. [ ت َ ی َ ] ( ع مص ) بلند کردن. ( تاج المصادر بیهقی ) ( دهار ). بلند گردانیدن. ( زوزنی ). بلند و بزرگ ساختن. || برآمدن بر چیزی. || فرود آوردن بار از ستور. || سرنامه نوشتن کتاب را. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || و یقال: علیت الحبل؛ ای رفعته الی وضعه من البکرة. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ).