«تعلثم» به معنای درنگ کردن یا مکث کردن هنگام سخن گفتن است، یعنی فرد قبل از ادامه جمله لحظهای صبر میکند. این واژه از ریشه «ع ث م» در زبان عربی گرفته شده و در متون کهن فارسی بهصورت اصطلاحی برای اشاره به توقف کوتاه در بیان مطلب آمده است. تعلثم ممکن است به دلیل تفکر، تردید یا جستجوی کلمه مناسب هنگام صحبت کردن باشد و نشاندهنده احتیاط در بیان گفتهها است. در ادبیات و نگارش، تعلثم گاهی برای برجسته کردن معنا یا ایجاد تأکید در جمله به کار میرود و نویسنده یا گوینده با مکث، مخاطب را به تأمل و دقت دعوت میکند. این مکث کوتاه معمولاً طبیعی و روان است و نباید با سکوت طولانی یا حرف نگفتن اشتباه گرفته شود. تعلثم در سخنرانیها و گفتار رسمی نیز کاربرد دارد تا گوینده فرصت جمعبندی افکار خود را داشته باشد و پیام خود را دقیقتر منتقل کند.
تعلثم
لغت نامه دهخدا
تعلثم. [ ت َ ع َ ث ُ ] ( ع مص ) درنگی در سخن. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ).