بودقه

کلمه‌ی «بودقه» در زبان فارسی به معنای مخزن پیپ یا سر چپق است، یعنی بخشی از پیپ یا چپق که توتون در آن قرار می‌گیرد و دود از آن عبور می‌کند. این معنا بیشتر در متون کهن یا گفتار عامیانه کاربرد داشته است. معنی دوم و اصلی «بودقه» در صنایع سنتی و فلزکاری است، به‌خصوص در زرگری و فلزکاری با طلا و نقره. در این زمینه، «بودقه» یا «بوته زرگری» ظرفی است گود و مقاوم که از گل یا خاک نسوز ساخته می‌شود و برای ذوب کردن فلزات گران‌بها مانند طلا و نقره در کوره به کار می‌رود. فلزات و شمش‌ها در این ظرف ریخته می‌شوند و با حرارت کوره ذوب می‌شوند تا زرگری بتواند آن‌ها را قالب‌گیری یا تصفیه کند. این ظرف باید توان تحمل حرارت بسیار بالا را داشته باشد و شکل گود آن باعث می‌شود فلزات به درون آن جمع شوند و هنگام ذوب راحت‌تر کنترل شوند. در ادبیات و فرهنگ سنتی ایران، بودقه به عنوان ابزاری فنی برای ساخت زیورآلات و مصنوعات فلزی شناخته می‌شود. این کلمه در متون تاریخی زرگری و فلزکاری ایران بارها به چشم می‌خورد و نقش مهمی در انتقال دانش سنتی فلزکاری داشته است.