واژه «اعیسر» در متون لغوی و تاریخی به عنوان صورت مصغر واژه «اعسر» به کار رفته است و در منابعی مانند لغتنامه دهخدا و ترجمه تاریخ طبری بلعمی به آن اشاره شده است. اصل واژه «اعسر» در زبان عربی به معنای چپدست بودن یا کسی است که کارها را با دست چپ انجام میدهد. صورت «اعیسر» در واقع شکل تصغیری این واژه است که برای کوچکنمایی یا گاه به صورت لقب خاص به کار میرفته است. در برخی متون تاریخی، این واژه به عنوان لقبی برای عمر بن خطاب ذکر شده و در روایتها آمده است که خالد بن ولید او را با این نام خطاب میکرده است. کاربرد تصغیر در اینجا میتواند جنبه زبانی یا حتی اشارهای خاص و متفاوت در خطاب داشته باشد. از نظر زبانشناسی، تصغیر در عربی برای کاهش شدت معنا، بیان محبت یا اشاره خاص به کار میرود. بنابراین «اعیسر» نه تنها معنای لغوی خود را از «اعسر» میگیرد، بلکه بار تاریخی و روایی نیز پیدا کرده است. در منابع لغوی، این واژه از واژگان کمتر رایج محسوب میشود و بیشتر در متون قدیمی دیده میشود. همچنین نباید آن را با واژگان مشابهی که معانی متفاوت دارند اشتباه گرفت، زیرا هر یک کاربرد خاص خود را دارند. در مجموع، «اعیسر» صورت مصغر «اعسر» است که در برخی متون تاریخی به عنوان لقب یا اشاره خاص به شخصیتهایی مانند عمر بن خطاب به کار رفته است.
اعیسر
لغت نامه دهخدا
اعیسر. [ اُ ع َ س ِ ] ( اِخ ) مصغر اعسر است که به عمربن خطاب اطلاق میشده است: خالد اورا [ عمربن الخطاب ] اعسر خواندی و نیز تصغیر کردی چون نام او بردی گفتی اعیسر. ( ترجمه طبری بلعمی ).