واژه «استنبوتی» در متون لغوی قدیم به نام نوعی میوه اشاره دارد که در منابع گیاهشناسی و لغتنامههای عربی و فارسی کهن ذکر شده است و بیشتر جنبه توصیفی و شناسایی در طب سنتی داشته است. این واژه به میوهای اطلاق میشود که در برخی مناطق شناخته شده بوده و در طبقهبندی قدیم گیاهان و میوهها مورد توجه قرار میگرفته است. بر اساس توصیفات منابع کهن، «استنبوتی» دارای دو نوع متفاوت بوده است که از نظر شکل و اندازه با یکدیگر تفاوت داشتهاند. نوع اول آن از لیمو بزرگتر دانسته شده و دارای نوک تیز بوده و در برخی موارد رنگی متمایل به سرخی در آن دیده میشده است. نوع دوم آن شکلی گرد داشته و در ظاهر به گونهای از خربزههای کوچک شباهت داشته است. این توصیفات نشان میدهد که این واژه بیشتر برای طبقهبندی و شناخت ظاهری میوهها در متون قدیمی به کار میرفته است. در منابع لغوی، معمولاً چنین واژههایی برای معرفی محصولات گیاهی مناطق مختلف و ویژگیهای ظاهری آنها ثبت شدهاند. «استنبوتی» امروزه در زبان رایج فارسی کاربرد ندارد و تنها در متون تخصصی و تاریخی قابل مشاهده است. اهمیت این واژه بیشتر در شناخت واژگان طب سنتی و گیاهشناسی قدیم است که بر اساس مشاهده و تجربه شکل گرفتهاند. به طور کلی، «استنبوتی» نام یک میوه در متون لغوی کهن است که دارای دو نوع متفاوت از نظر شکل و اندازه بوده و در منابع قدیمی توصیف شده است.
استنبوتی
لغت نامه دهخدا
استنبوتی. [ اُ تُم ْ تی ی ] ( ع اِ ) میوه ایست. ابن لیون گوید: الاستنبوتی نوعان،احدهما اکبر من اللیمون محدّدالطرف تشوبه حمرة و الثانی مدور علی شکل البطیخ الابیری. ( دزی ج 1 ص 21 ).
