امتثال ظنی

[ویکی فقه] امتثال ظنی عمل به تکلیفِ دارای متعلق مظنون است.
امتثال ظنی، در جایی است که مکلف، به متعلق تکلیف ظن دارد و آن را به تفصیل و یا اجمال امتثال می نماید، مانند آن که مکلف نسبت به قبله ظن دارد و نماز را به سمت قبله مظنون به جا می آورد.
نکته اول
مراد از ظن، در امتثال ظنی، ظنی است که دلیل خاص بر اعتبار آن اقامه نشده باشد، زیرا ظن خاص، در حکم علم وجدانی است و امتثال با آن از نوع امتثال علمی است.
نظر اصولیها
بعضی از اصولی ها، هم چون مرحوم « نایینی »، ظن مطلق را بنا بر کشف، ملحق به علم و بنا بر حکومت، در امتثال ظنی داخل می دانند، اما برخی دیگر مانند مرحوم « شیخ انصاری » ظن مطلق را، به طور مطلق در امتثال ظنی داخل می دانند.
نکته دوم
...

💡 تذكّر: تاءخير بيان تا قبل از امتثال تكليف محذورى ندارد. تاءخير بيان قبل از وقت امتثال هم بى اشكال است؛ چنان كه نسخ تكليف قبل از فرا رسيدن زمان امتثال مانند نسخ تكليف بعد از فرا رسيدن زمان امتثال و قبل از فعل بى محذور است و اشكال بداكه در كلام امين الكلام طبرسى؛ به آن اشاره شده (404)، وارد نيست.

💡 تذكر: فرمان سجود غير از عرضه امانت است: از اين رو در جريان سجود، عده اىامتثال كردند (به هر معناى كه براى امتثال در اين گونه موارد در نظر گرفته شود) وبرخى ابا كردند و امتثال كننده، ممدوح و امتناع كننده، مذموم واقع شد. لذا تصور نشودكه، جريان سجده از همه جهات شبيه عرض ‍ امانت است؛ زيرا تشبيه ممكن است از يك جهتمقرب و از جهت يا جهاتى ديگر، مبعد باشد.