دروس تمهیدیه فی الفقه الاستدلالی

[ویکی فقه] دروس تمهیدیه فی الفقه الاستدلالی (کتاب). " دروس تمهیدیة فی الفقه الاستدلالی" نگارش این کتاب که دربردارنده یک دوره کامل فقه امامیه به شیوه آموزشی برای طلاب علوم دینی است، توسط جناب استاد آقای محمد باقر ایروانی ( ۱۳۲۸-) در سال ۱۴۱۷ ه -. ق. به اتمام رسیده است.
در نگارش این کتاب دو ویژگی مدنظر بوده یکی جامعیت که همه ابواب فقه را دربرگیرد. و دوم سادگی بیان و دور بودن از الفاظ پیچیده و مغلق. نویسنده به درستی دریافته که استواری متون درسی، نه در سختی عبارت، بلکه در استواری محتوای آن است. او در هر مبحث کوشیده تا میان فتاوی و مستند آن فرق روشنی ارائه کند. در ابتدای هر بحث ادعاها و گزاره های مورد نظر خود را بیان می کند; سپس در تک تک آن دعاوی، به بیان دلیل ها و مستند آنها می پردازد و این کار را با تعیین شماره و رقم انجام می دهد که هم استاد و هم دانش پژوه به راحتی می تواند تک تک دعاوی را فراگیرد; همچنین در برابر هر ادعا دلیل آن ذکر می شود.
انگیزه تألیف
مؤلف در مقدمه توضیحاتی درباره اشکالات متون درسی حوزه ارائه می کند و بر آن است که این اشکالات را برطرف کند و طرح جدیدی برای آموزش مهم ترین درس حوزه های علمیه ارائه نماید. البته متذکر می شوند که این کتاب را پس از مقداری آشنایی با متون و اصطلاحات فقه باید مطالعه و تدریس کرد.
ساختار
کتاب در ۳ بخش کلی ارائه شده است: ۱- عبادات، ۲- عقود و ایقاعات، ۳- احکام. در هر بخش ابواب مختلف فقهی ارائه شده و در هر باب اصطلاحات مهم آن به ترتیب کتاب های مشهور فقهی چینش می شود. در تقسیم بندی ابواب فقهی او تابع علامه حلی بوده است; البته تقسیم بندی ایشان را کامل نمی داند و به اصلاح نواقص آن می پردازد. این کتاب به شیوه آموزشی و به طرز کلاسیک برای آموزش طلاب ارائه می گردد ولی از استدلال های فقهی نیز بی بهره نمی باشد.(نسخه موجود از کتاب در کتابخانه فقاهت دارای ۴ جلد می باشد، که جلد اول شامل بحث عبادات، جلد دوم وسوم بحث عقود وایقاعات و در جلد چهارم بحث احکام مطرح شده است. )
گزارش محتوا
...

💡 از كتاب (من لا يحضره الفقه ): امام صادق (ع ) فرمود. يارى خدا بر مؤمن همين بس، كهدشمن خود را به معصيت پروردگار مشغول مى بيند.

💡 اين سه كتاب هم بتازگى در يك مجلد با نام ((بحوث فى الفقه )) انتشار يافته است.

💡 و نيز آورده است: و اذا جلسوا العشاء الآخرة جلسوا فى الفقه (34). و يا: ولاباءس بالسمر فى الفقه (35) يعنى شب زنده دارى به خاطر فقه مانعى ندارد. ويا: و كانوا يتجالسون بالليل و يذكرون الفقه (36). يعنى ياران پيامبر خدا(ص ) شبها تشكيل جلسه مى دادند و به مذاكرات فقهى مى پرداختند.

💡 قال ابوالحسن الرضا عليه السلام من علامات الفقه الحلم و العلم و الصمت ان الصمتباب من ابواب الحكمة ان الصمت يكسب المجته اندليل على كل خيراز نشانه هاى فقاهت علم و بردبارى و علم و خاموشى است. هماناخاموشى محبت مى آورد و راهنماى بر امر خير مى باشد.(99) زيرا انسان با تفكر بهرخيرى مى رسد و خاموشى موجب و مزيد تفكر است ).

💡 482- وسائل الشيعه 10/166؛ و نزديك به اين مضمون در كافى 4/87 و 89 وتهذيب الاحكام 4/194 و من لا يحضره الفقه 2/108 آمده است.

💡 حضرت على (ع ) مى فرمايد: مرحبا و اهلا هذا هو الفقه فى الّين و العلم بالسّنة من لميرض بهذا فهو جائر خائن؛ خوشا به حال شما اين همان تفقّه بر دين و آگاهى برسنّت است. اگر كسى بدين كار خرسند نباشد، ستمگر خائن است.(353)