استوانه تهجد

[ویکی فقه] استوانه تهجد نمازگاه نافله های شبانه پیامبر در مسجدالنبی را گویند.
این ستون پشت خانه حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها و در سمت شمالی آن قرار داشت. اکنون در آن جا محرابی کوچک است که چون کسی روبه روی آن می ایستد، ستون در سمت چپ او، روبه روی باب جبرئیل که پیشتر باب عثمان خوانده می شد، قرار می گیرد. این ستون کنار مکان اصلی باب جبرئیل پیش از توسعه مسجدالنبی بود که اکنون کمی عقب تر از مکان نخست قرار دارد. در این روزگار، درون ضریح پیامبر جای گرفته و بر سنگ مرمری که آن جا نهاده اند، نوشته اند: «هذا متهجد النبی: این جا مکانی است که پیامبر نافله شب می گزارد.»
وجه تسمیه
خوانده شدن آن به این نام از آن رو است که چون مسجد از نماز گزاران خالی می شد، پیامبر (صلی الله علیه و اله) کنار این ستون که پس از در خانه امیر مؤمنان علی علیه السّلام قرار داشت، حصیری می گسترد و روی آن به تهجد و نماز می ایستاد. علی علیه السّلام نیز نماز شب را همین جا می خواند.
تقلید مسلمانان از پیامبر
در پی تقلید برخی مسلمانان از رسول خدا، ایشان حصیر را جمع کرد و در پاسخ کسانی که علت این کار را پرسیدند، فرمود: ترسیدم نماز شب بر شما واجب شود و شما توان آن را نداشته باشید. ابن نجار و مطری از این محل به «مصلی النبی صلی الله علیه و آله وسلّم باللیل: نمازگاه شبانه پیامبر (صلی الله علیه و اله)» یاد کرده اند. در سده های بعد، در آن مکان محرابی ساخته شد.
تعمیر محراب قدیمی
...

💡 به فاصله نيم قرن، سومين مناره را مردم قم بنا كردند؛ اما اين مناره در كنار مسجدابوالصديم اشعرى با نقشه استوانه اى و راه پله پيچ درونى ساخته شد.

💡 به گفته موزه بریتانیا دلیل این سوءتفاهم مقاوم‌سازی‌های اخیر روی استوانه است که موجب متفاوت دیده شدن مقطع استوانه در تصاویر شده است.

💡 در حقیقت متن توسط کاهنان مردوخ با تقلیدی از متون کهن نئو-آشوری، به ویژه کتیبه‌های آشوربانیپال نوشته‌شده در بابل، نوشته‌شده‌است؛ بنابراین، استوانه ساختی به شیوه معمول کتیبه‌های میانرودان دارد و به‌عنوان پی دیوارهای بابل برای یادبود بازسازی‌های کورش در آنجا گذاشته‌شده‌است.

💡 در دو طرف دهانه روی برج‌ها تاقچه‌هایی وجود دارد که هر کدام توسط یک جفت ستون کورنتی روی پایه‌ها با استوانه‌های صاف جدا شده از دیوار، قاب شده‌اند.