یفتل

یفتل. [ ی َ ت َ ] ( اِخ ) شهری است به طخارستان. ( منتهی الارب ) ( از لباب الانساب ).

💡 به دید خوش‌نظر پامیرزاد خیانیان امروز هم نام قدیم شان را حفظ نموده و به نام "خږنۈنئ Xuγ̌nůne" یاد می گردند و در آثار یونانی خیونیت آمده‌است. در ادامه او نگاشته‌است: "آن‌ها که با سقوط سلطنت یفتلی‌ها به پناهگاهی در دل کوه‌های پامیر پناه جستند، در طی بیش از یک‌و نیم هزار سال همه‌ی آن نشانه‌های یفتلی را به نام اقوام پامیری محفوظ داشته اند". شماری از پژوهشگران از غلط آن‌ها را ترک‌تبار معرفی اند و اما در واقعیت آن‌ها یعنی خیونیت‌ها یا خیانیان که امروزه بنام شغنانی یاد می‌شوند و شماری از آن‌ها به جنوب هندوکش رفته‌اند و نام محل زیست‌شان را خوگیانی می‌گویند، همان سکاها یا تورانیان آریایی یا آریانیان شرقی اند نه ترک‌تبار که نشانه‌های آن‌را امروز نیز در بین تاجیک‌ها و پشتون‌ها می‌توان مشاهده نمود. همچنان؛ خیااآنه‌ی اوستا، خیونان پهلوی، خیونیت یونانی، خونای سانسکریت‌ با شگنان یا شغنان‌و خوگیانی همریشه‌اند.

💡 فضل الرحمن فاضل فرزند شهید قربان محمد یفتلی در ۲۱ دلو ۱۳۳۶ خورشیدی برابر با دهم فبروری ۱۹۵۸ (میلادی) در گذر دیوابیگی شهر فیض آباد مرکز ولایت بدخشان تولد یافت.