جناس مذیل

[ویکی فقه] جناس مذیل، جناس بین یک لفظ و لفظ دارای حروف بیشتر در اول یا آخر را می گویند.
«جناس مذیل» که به آن « جناس متوج » نیز می گویند، از افراد جناس ناقص و به این معنا است که یکی از دو کلمه ( ارکان جناس ) از دیگری چند حرف بیشتر داشته، و افزایش حروف تنها در اول و یا آخر کلمه باشد؛ به خلاف جناس ناقص که افزایش حروف آن گاهی در اول، گاهی در وسط و گاهی در آخر کلام است.
مثال
مانندآیات:۱. (وانظر الی الهک)؛۲. (ولکنا کنا مرسلین)؛۳. (من آمن به)؛۴. (ان ربهم بهم)؛۵. (مذبذبین بین ذلک).

💡 بنابراین، یکی از نقش‌های ردیف جذب واژه‌هایی است که با آن‌ها در صامت‌ها و مصوت‌ها اشتراکاتی دارد.این امر می‌تواند به اشکال مختلفی رخ بدهد، همچون «تکریر» (تکرار واژهٔ ردیف در اواسط مصراع‌ها)، واج‌آرایی (پیاپی آمدن واژه‌هایی که در مصوت‌ها یا صامت‌هایی با ردیف دارای اشتراک هستند، برای تأکید بر آن مصوت‌ها و صامت‌ها)، یا «تجنیس» (به کار بردن واژه‌هایی در مصراع‌ها که با ردیف پایان بیت دارای جناس باشند). به‌طور مشابه، هر گاه ردیف و قافیه از نظر آوایی با هم نزدیک باشند، این باعث زیبایی بیشتر شعر می‌شود. برای نمونه، در شعر زیر از انوری، قافیه‌ها به «آر» ختم می‌شوند و ردیف که «روزگار» است نیز به همین صدا ختم می‌شود و این باعث زیبایی شعر می‌شود:

💡 آفرد نامی است که وظیفه او را در بردگی مشخص می‌کند: او متعلق به "فرِد" است (گمان می‌شود نام فرمانده، فرِد باشد و آفرد هم بالین محسوب می‌شود). در رمان، آفرد می‌گوید هم بالین نیست بلکه یک ابزار است: "یک رحم دوپا". نام ندیمه‌ها چیزی دربارهٔ هویت واقعی آنان نشان نمی‌دهد؛ آنان صرفاً اموال فرمانده هستند. "آفرد" با کلمه "offered" نیز جناس دارد و در معنای "قربانی" می‌آید. از طرفی می‌توان آن را در جناس با "of red" نیز درنظر گرفت چون پیراهن قرمز در گیلاد ویژه ندیمه‌ها است.