اقطاع داری دوره صفوی

[ویکی فقه] دوره طولانی دولت صفوی در بررسی تحولات اقطاع داری حائز اهمیت است. چون هم به تدریج اقطاع جای خود را به تیول و سیورغال داد و هم این که در این دوره خاندان های تیول دار پدید آمدند.
دوره نسبتاً طولانی دولت صفوی هم برای بررسی تحولات اقطاع در شرق قلمرو اسلام حائز اهمیت است.چه، از یک سوی اقطاع به تدریج جای خود را به تیول و سیورغال داد و اصطلاحات و اشکال دیگری از آن مانند ادرار و اُلکا رواج یافت و مفهوم و مدلول بعضی دیگر مانند سیورغال روشن تر گردید؛ و از سوی دیگر گروه بسیاری از خاندان های تیول دار در این عصر پدید آمدند که برخی از آن ها بیش از دو قرن قدرت و ثروت خویش را حفظ کردند.به علاوه حکومت های ولایاتی چون گیلان، مازندران، استراباد، گرجستان، داغستان، کردستان و خوزستان غالباً در دست خاندان های اقطاع دار قدیمی قرار داشت که از اختیارات وسیعی برخوردار بودند و برای دولت مرکزی خدمات نظامی انجام می دادند (برای مثال به این منابع رجوع کنید ).
تیول
← معنای اعم از اقطاع
اما سیورغال که از عهد ایلخانان به تدریج مصطلح شد، در این دوره اهمیت بیشتری یافت و در غالب منابع عصر ترکمانان آق قویونلو و قراقویونلو و صفوی در کنار اقطاع و تیول به کار می رفت.
← معنی
...

💡 جاگیر واژه‌ای فارسی است اما در ایران برای این مفهوم از واژه‌های چون تیول (از مغولی)، اقطاع (از عربی)، سیورغال (از مغولی) و دیگر واژه‌ها چون تیمار، زعامت، و خاص استفاده می‌کردند.

💡 فرمان نداده روی تو چندین که آسمان اقطاع آفتاب ز کاشانه که بود؟

💡 فخرالدوله گرگان، استرآباد و دهستان را به او به عنوان اقطاعی برای او و لشکریانش اهداء کرد.

💡 از این افق شده طالع بس آفتاب ادب که تا بحشر بر اقطاع ارض تابانست

💡 خاص مهمانی سلطان جهانست بخور نه ز اقطاع امیرست و نه از داد فلان