ابن مضاء

ابن مضاء. [ اِ ن ُ م َ ] ( اِخ ) ابوالعباس احمدبن عبدالرحمن بن محمدبن سعیدبن حریث بن عاصم لخمی، ملقب به قاضی الجماعة. مولد او بقرطبه به سال 513 هَ.ق. او در بسیاری از علوم زمان مانند اصول و کلام و طب و حساب و هندسه و حدیث و نحو بصیرت داشت و در نظم و نثر بارع بود. چندی قضای فاس و جز آن راند. و در 592 باشبیلیه درگذشت.

[ویکی فقه] اِبْن ِ مَضاء، ابوالعباس احمد بن عبدالرحمان بن محمد لخمی قرطبی (۵۱۱ -۵۹۲ق /۱۱۱۷-۱۱۹۶م )، فقیه، نحوی و محدث اوایل عصر موحدون اندلس است.
از نسبت لخمی او چنین برمی آید که نسب او به قبیله لخم که در اطراف شَذونه و اشبیلیه اقامت داشتند، می رسد. کنیه او را ابوجعفر و ابوالقاسم نیز گفته اند.
← اساتید
(۱) آذرتاش آذرنوش، آموزش زبان عربی، تهران، ۱۳۶۶ش.(۲) محمد ابن ابار، التکملة لکتاب الصلة، به کوشش عزت عطار حسینی، قاهره، ۱۹۵۶م.(۳) علی ابن ابی زرع، الانیس المطرب، رباط، ۱۹۷۲م.(۴) محمد ابن جزری، غایةالنهایة، به کوشش برگشترسر، قاهره، ۱۳۵۱ق /۱۹۳۲م.(۵) علی ابن حزم، التقریب لحد المنطق، به کوشش احسان عباس، بیروت، ۱۹۵۹م.(۶) علی ابن حزم، جمهرةانساب العرب، بیروت، ۱۴۰۳ق / ۱۹۸۳م.(۷) محمد ابن خطیب، الاحاطة، به کوشش محمدعبدالله عنان، قاهره، ۱۳۹۴ق / ۱۹۷۴م.(۸) ابن خلکان، وفیات.(۹) عمر ابن دحیه، المطرب من اشعار اهل المغرب، به کوشش ابراهیم ابیاری و دیگران، قاهره، ۱۳۷۴ق /۱۹۵۵م.(۱۰) ابراهیم ابن فرحون، الدیباج المذهب، به کوشش محمد احمدی ابوالنور، قاهره، ۱۳۹۴ق /۱۹۷۴م.(۱۱) احمد ابن قاضی مکناسی، جذوةالاقتباس، رباط، ۱۹۷۳م.(۱۲) احمد ابن مضاء، کتاب الرد علی النجاة، به کوشش شوقی ضیف، قاهره، ۱۳۶۶ق /۱۹۴۷م.(۱۳) عمرو جاحظ، الحیوان، به کوشش عبدالسلام محمدهارون، قاهره، ۱۳۸۴ق /۱۹۶۵م.(۱۴) سیوطی، بغیةالوعاة، به کوشش محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره، ۱۳۸۴ق.(۱۵) احمد ضبی، بغیةالملتمس، مادرید، ۱۸۸۴م.(۱۶) شوقی ضیف، مقدمه بر کتاب الرد علی النحاة (نک: ابن مضاء در همین مآخذ).(۱۷) محمد فیروزآبادی، البلغة، به کوشش محمد مصری، دمشق، ۱۳۹۲ق / ۱۹۷۲م.(۱۸) عبدالواحد مراکشی، المعجب، به کوشش محمد سعید عریان و محمد عربی علمی، قاهره، ۱۳۶۸ق /۱۹۴۹م.(۱۹) احمد مقری، نفح الطیب، به کوشش احسان عباس، بیروت، ۱۳۸۸ق /۱۹۶۸م.(۲۰) س م یوسف، «دستور زبان و فرهنگ نویسی »، ترجمة علی محمد حق شناس، تاریخ فلسفه در اسلام، ج ۳، به کوشش میان محمد شریف، تهران، ۱۳۶۷ش.

💡 مضاء مى گويد: عبدالملك پس از اين گفتار غلامش را صدا زد و دستور داد كه نامه ها راآتش بزند.

💡 مضاء قوت رایت رونده تر ز قدر نفاذ سرعت امرت دونده تر ز قضا

💡 مضاء رأی تو چون گوهر ظفر بنمود خرد بدید که از برق چون جهد الماس