هلع

هلع. [ هََ ] ( ع مص ) حریص شدن. || سخت جزع کردن. ( ترجمان علامه جرجانی ).
هلع. [ هََ ل َ ] ( ع مص ) خروشیدن از ناشکیبائی. ( منتهی الارب ). آشکارا جزع کردن. || گرسنه شدن. ( از اقرب الموارد ).
هلع. [ هََ ل ِ ] ( ع ص ) خروشنده از ناشکیبائی. ( منتهی الارب ). سخت جزع کننده. ( اقرب الموارد ). || نیک آزمند. ( منتهی الارب ).
هلع. [ هَُ ل َ ] ( ع ص ) نیک آزمند: ذئب هلع بلع؛ گرگ نیک آزمند فروخورنده. ( از منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ).
هلع. [ هَِ ل ْ ل َ ] ( ع اِ ) بره. || بزغاله. ( از منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ).

[ویکی الکتاب] تکرار در قرآن: ۱(بار)
هلع (بروزن فرس) جزع و گرسنگی است چنانکه در اقرب الموارد است در صحاح و قاموس گفته «اَلْهَلَعُ: اَفْحَشُ الْجَزَعِ» و در قاموس هُلعَ (بروزن صرد) را حریص گفته است. علی هذا هَلُوع یعنی کم صبر و پر طمع. در اینصورت دو آیه بعدی یعنی جزع به هنگام ضرر و بخل به هنگام نعمت معنی هَلُوع است در مجمع البیان فرموده:« اَلْهَلُوعُ اَلشَّدیدُ الْحِرصِ اَلشَّدیدُ الْجَزَعِ» در قاموس و اقرب الموارد گوید: هلوع کسی است که از شر و ضرر می‏نالد و بر مال حریص و بخیل می‏باشد این لفظ فقط یکبار در قرآن مجید آمده است یعنی: انسان کم صبر و پرطمع خلق شده آنگاه که ضرر ببیند می‏نالد و آنگاه که مال یابد بخل می‏ورزد «اِلَّا الْمُصَلینَ الذَّینَ هُمْ عَلی صَلاتِهِمْ دائِمُونَ».

💡 و نيز بعد از آنكه در فصل دوم از آن آيات ملاك گرفتارى آنان به اين بدبختى را ذكركرد و فرمود كه: ملاك آن اين است كه انسان مجهز به غريزه هلع و غريزه حب خير براىخويش است، و اين غريزه ها او را به پيروى هواى نفس مى كشاند و وادار مى كند دربرابر هر حقى كه با آن مواجه مى شود استكبار كند، و از اين راه به آتش جاودانه اشمبتلا مى كند، آتشى كه به جز صالحان و معتقدين به روز جزا و ترسندگان از عذابپروردگار، كسى از آن نجات نمى يابد.

💡 علاوه بر اين، نماز اثر روشنى در دفع رذيله هلع مذموم دارد، چون در آيه (ان الصلوهتنهى عن الفحشاء و المنكر) نماز را بازدارنده از هر فحشاء و منكر دانسته.