لسان اللسان تهذیب لسان العرب

[ویکی نور] «لسان اللسان» یا «تهذیب لسان العرب» تلخیص کتاب «لسان العرب» ابن منظور، از معاجم لغت عرب به شمار می رود. این اثر از بزرگ ترین و مهم ترین فرهنگ های لغت تا به امروز است که نه تنها در لغت، بلکه سرمایه ای در کتب ادبی، نحوی، فقه، تفسیر، صرف و شرح حدیث به شمار می رود.
در چینش کتاب و ترتیب لغات، راهی غیر از اصل خود یعنی لسان العرب پیش گرفته شده است؛ زیرا در «لسان العرب»، ترتیب لغت بر اساس حرف آخر سپس حرف اول کلمات لحاظ شده است؛ ولی در این کتاب طبق حرف اول کلمه و به ترتیب حروف الفبا (همچون لغت نامه های جدید انگلیسی و فارسی) مرتب شده که جستجو در این فرهنگ دو جلدی را ساده تر کرده است.
جلد اول با مقدمه ای از ناشر مشتمل بر ساختار و دلیل خلاصه کردن کتاب آغاز شده است. متن این جلد مشتمل بر ترجمه ی واژگانی است که با حروف الف تا شین شروع شده است.
جلد دوم حاوی ترجمه ی واژگانی است که با حروف صاد تا یاء شروع شده است.
این معجم موسوعه ای بزرگ از شعر با حدود 30 هزار بیت شعر بوده است؛ لذا به علت مبسوط بودن کتاب، عبدالله علی مهنا تلاش کرده است که کتاب را طوری تلخیص کند که علاوه بر آنکه احتیاجات دانشجویان و دانش پژوهان را برطرف کنند، طریق به دست آوردن معانی لغات را سهل و آسان گرداند. در این امر فقط مطالب اضافی از قبیل معانی متکرر و شواهد شعری و قصیده های طولانی و مثالهای فراوان ذیل واژگان حذف شده است.

💡 147 - لسان العرب، محمد بن مكرم بن منظور مصرى، نشر ادب الحوزه، قم، 1405ق.

💡 490- لسان العرب، ج 5، ص 146. الصحاح، ج 2، ص ‍ 808. اساس البلاغة،ص 547.

💡 تـوجـه بـه ايـن نكته لازم است كه يكى از معانى عربى همان فصاحت و بلاغت است - قطعنـظـر از كـيـفـيت لسان - چنانكه راغب در مفردات مى گويد: و العربى، الفصيح البين منالكـلام: عـربـى سخن فصيح و آشكار را مى گويند (اين منظور در لسان العرب نيز اينمعنى را آورده است ).

💡 96-  مسند احمد 4:421، كتاب صفين ص 246، لسان العرب ج 7 و ج 9 (الغدير ج 1ص 140)

💡 عين همين گفتار را ابن منظور (در لسان العرب ) و زبيدى در (تاج العروس ) درذيل ماده ((رجع )) از ابن اثير بدون كم و زيادنقل كرده اند.

💡 529- قنطار واحد وزنى از طلا و نقره بوده است. به فرهنگهاى لغت، چون فرهنگمعين، اقرب - الموارد، لسان العرب و غيره مراجعه شود. مترجم.