طبقه بیست و سوم فلاسفه اسلامی

[ویکی فقه] طبقه بندی فلاسفه اسلامی از نظر سیر زمانی بر حسب استاد و شاگردی می باشد. یعنی آنان که در یک طبقه قرار می گیرند، یا واقعا از اساتید طبقه بعدی و شاگردان طبقه قبل هستند و یا هم زمان آن ها می باشند. منظور از فلاسفه اسلامی آن هایی هستند که در جو اسلامی و محیط اسلامی فعالیت داشته اند و احیانا مسلمان هم نبوده اند. در طبقه بیست و سوم پنج تن از فیلسوفان اسلامی حضور دارند که عبارتند از: فیض کاشانی، ملا عبدالرزاق لاهیجی، ملارجبعلی تبریزی اصفهانی، محقق سبزواری و محقق خوانساری.
ملا محسن فیض کاشانی، حکیم و عارف و محدث مشهور. شاگرد و داماد ملاصدرا بوده و حکمت را نزد وی آموخته است. از او رساله هایی در حکمت و فلسفه باقی است. کتاب اصول المعارف او اخیراً چاپ شده است (به همت آقای سیدجلال آشتیانی) آن چه در این زمینه از فیض به ما رسیده است عیناً تلخیص گفته های استاد است. مرحوم فیض در سال ۱۰۹۱ درگذشته است. ما ضمن احوال مفسران و محدثان نیز از مرحوم فیض یاد کردیم.
ملا عبدالرزاق لاهیجی
ملا عبدالرزاق لاهیجی صاحب شوارق الالهام و گوهر مراد، شاگرد و داماد دیگر ملاصدرا. ملاعبد الرزاق برعکس ملامحسن فیض، مثل این است که از استاد خود کمتر متأثر شده است. نوشته هایش رنگ و بوی حکمای قبل از صدرا از قبیل علامه دوانی و غیاث الدین دشتکی را دارد نه رنگ و بوی فلسفه ملاصدرا. وی در سال ۱۰۷۱ یا ۱۰۷۲ درگذشته است.
ملارجبعلی تبریزی اصفهانی
ملارجبعلی تبریزی اصفهانی. صاحب روضات از صاحب ریاض العلماء نقل می کند که وی نزد شاه عباس ثانی و صاحبان مقامات مملکتی محترم بوده که به دیدارش می رفته اند. ملا رجبعلی شاگردانی داشته از آن جمله مولی محمد تنکابنی و حکیم محمدحسین قمی و قاضی سعید قمی (طبق یادداشتی که آقای عبداللّه نورانی نوشته اند رساله اثبات واجب ملارجبعلی با مقدمه ای در شرح حال و ذکر آثار او وسیله خود ایشان در نامه آستان قدس، شماره ۶ در سال ۱۳۴۴ به چاپ رسیده است.) وی شاگرد میرفندرسکی بوده و در سال ۱۰۸۰ درگذشته است
آشتیانی، سیدجلال، مقدمه الشواهد الربوبیه، ص۹۱.
...