ابن تومرت ابوعبدالله محمد بن عبدالله بربری مصمودی هرغی

[ویکی فقه] اِبْن ِ تومَرْت، ابوعبدالله محمد بن عبدالله بن تومرت بربری مصمودی هرغی (د ۵۲۴ق /۱۱۳۰م )، فقیه اصولی، مدعی مهدویت و امامت در مغرب اقصی ( مراکش کنونی ) و بنیان گذار سلسله موحدون در شمال افریقا و اندلس بود.
از نیمه های سده ۵ق /۱۱م، گروهی از قبایل مغرب اقصی معروف به لمتونه بر دیگر قبایل محلی استیلا یافتند و سرانجام حکومتی را در شمال افریقا پایه گذاشتند که در تاریخ به مرابطون یا مرابطیه معروفند.قلمرو حکومت آنان که در ۵۴۲ق /۱۱۴۷م منقرض شد
ابوالفدا المختصر فی اخبار البشر، ج۱، ص۲۳۴، بیروت، دارالمعرفه.
در تاریخ تولد ابن تومرت اختلاف است. ابن اثیر
ابن اثیر، الکامل، ج۱، ص۵۷۸.
او در قریه ای از بلاد سوس، واقع در مغرب اقصی، در خانواده ای فقیر، ولی پرهیزگار دیده به جهان گشود. قبیله او هرغه، یکی از شاخه های فرعی (بطون ) مصموده کبری از قومی معروف به ایسرغینن بود که به زبان محلی نام شرفاء بود.
عبدالواحد مراکشی، المعجب فی تلخیص اخبار المغرب، ج۱، ص۱۷۸، به کوشش محمد سعید عریان و محمد العربی علمی، قاهره، ۱۳۶۸ق / ۱۹۴۹م.
...

💡 در این زمان محمد بشیر طی نامه‌ای، علی را به قبول طاعت ابن تومرت دعوت کرد؛ اما با پاسخ منفی علی روبه‌رو شد.

💡 ابن تومرت پس از اینکه بنیان کار خود را مستحکم و تعداد نیروهای خود را فراوان دید، درصدد نبرد با مرابطون برآمد. پس به ترتیب و جمع‌آوری لشکریان بیشتری پرداخت و برای هر ده نفر یک نقیب معین کرد تا نظمی در بین لشکریان به وجود بیاید.