کحل البصر فی سیره سید البشر

[ویکی نور] کحل البصر فی سیره سید البشر (صلی الله علیه و آله). کحل البصر فی سیرة سید البشر تألیف مرحوم محدث حاج شیخ عباس قمی (م 1359) در یک مجلد و به زبان عربی می باشد. موضوع کتاب همان گونه که از نامش پیداست تاریخ و سیره رسول گرامی اسلام(ص) بوده که در عین اجمال از جامعیت برخوردار است. مصادر این کتاب به وسیله شیخ عبدالرزاق حریزی نژاد تحقیق شده است.
کتاب حاضر از دو باب و پنج فصل تشکیل شده است. باب اول در مورد نسب شریف ایشان و باب دوم راجع به اتفاقات مختلفی است که در طول زندگانی با برکت ایشان به وقوع پیوسته است، می باشد. فصل های پنجگانه کتاب که در بخش پایانی آن نگاشته شده اند، دربردارنده اتفاقات و حوادثی؛ همانند سقیفه و غصب خلافت حضرت امام علی(ع) است که بعد از رحلت پیامبر اکرم(ص) امت اسلامی بدان دچار شده است، می باشند.
پاورقی های کتاب مشتمل بر مطالب و آدرس ها و توضیحاتی از محقق است.
نویسنده کتاب، تاریخ و زندگی نامه هر یک از نیاکان پیامبر اکرم(ص) را تا جناب ((عدنان))، به صورت گزیده و مجمل به رشته تحریر درآورده و بعد از جناب ((عدنان)) به تاریخ نگاری خود، راجع به نیاکان پیامبر اکرم(ص) خاتمه داده است، چرا که عالمان نسب شناس، در مورد اجداد پیامبر اکرم(ص) تا جناب ((عدنان)) متفق القول می باشند. و بعد از این شخص است که هر یک از نسب شناسان دارای یک رأی بوده و اختلاف نظر شدیدی در این مسأله دارند. و در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) آمده است که: نَسَب من را تا عدنان بشمارید و بعد از آن از برشمردن نیاکان من دست نگه دارید.
به همین علت، محدث قمی، نَسَب و نیاکان پیامبر اکرم(ص) را این گونه بر می شمارد:
[ویکی شیعه] کحل البصر فی سیره سید البشر (کتاب). کُحْلُ الْبَصَر فی سیرَة سَید الْبَشَر کتابی به زبان عربی در شرح حال و زندگانی پیامبر اسلام(ص)، نوشته شیخ عباس قمی (متوفای ۱۳۵۹ق). او این کتاب را در سال ۱۳۲۹ق تألیف کرده و در پنج باب به طور مختصر، مطالبی را درباره زندگانی رسول اکرم بیان کرده است. تحقیق و پژوهش پیرامون این اثر صورت گرفته است.
عباس بن محمد رضا القُمی (۱۲۹۴-۱۳۵۹ق) مشهور به شیخ عباس قمی و نیز محدّث قمی عالم شیعه قرن چهاردهم قمری است. او محدّث، مورخ و خطیب بود. مفاتیح الجنان، سفینة البحار و منتهی الآمال از مشهورترین تألیفات اوست. محدث قمی در سال ۱۳۵۹ق در نجف درگذشت و در حرم علی بن ابیطالب(ع) دفن شد.
این اثر در سال ۱۳۲۹ق در قم نگاشته شده و محدث قمی این رساله مختصر را در ۵ باب، تنظیم کرده است:

💡 آيـه (مازاغ البصر و ما طغى ) اشاره به اين معناست كه چشم پيامبر (صلى الله عليهو آله ) در مشاهده خود نه چپ و راست شد، و نه از حد و مقصد تجاوز كرد، و آنچه را ديد عينواقـعـيـت بـود (زيـرا (زاغ ) از ماده (زيغ ) به معنى انحراف به چپ و راست است، و(طغى ) از ماده (طغيان ) به معنى تجاوز از حد است.

💡 138- داستان راستان، نقل از كمل البصر، ص 70، سفينة البحار، ج 1، ص 416.

💡 تعليل نهى از پيروى از غير علم به: (ان السمع و البصر والفوادكل اولئك كان عنه مسؤ ولا)

💡 36) و فرض على البصر ان لا ينظر الى ما حرم الله عليه. تفسير صافى، ج2،ص 165.

💡 ساءلته عن الرجل يكون راكعا اوساجدا فيحكه جسدههل يصلح له ان يركع يده من ركوعه او سجوده فيحكه مما حكه ؟قال: لا باءس، اذا شق عليه، و البصر الى ان يفرغافضل

💡 پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در محلى از مركب پياده شدند و شتر خود را بستند.اصحاب گفتند: چرا به ما نفرموديد؟ فرمود: هرگز در كارهاى خود از ديگران كمكنخواهيد و (عزت خود را حفظ كنيد) گرچه براى يك قطعه چوب مسواك باشد.كحل البصر / 69