کاردیر هرمز

«کاردیر هرمز» نام یکی از موبدان بزرگ زردشتی در دوره ساسانی است که نقش مهمی در تحولات دینی و سیاسی آن عصر داشته است. از او کتیبه‌ای در نقش رجب و کتیبه‌ای دیگر در بالای نقش‌برجسته شاپور اول در نقش رستم بر جای مانده که جایگاه بلند مذهبی او را نشان می‌دهد. کاردیر هرمز از موبدان بانفوذی بود که در دوران جانشینان شاپور اول در قتل مانی و سرکوب آیین مانوی نقش فعالی ایفا کرد. پس از مرگ شاپور اول، واکنش شدیدی از سوی روحانیان مزدایی، به‌ویژه مغان شمال ایران، پدید آمد که رهبری آنان بر عهده کرتیر بود. کرتیر در سه کتیبه مفصل که بر صخره‌ها و بناهای فارس حک شده، به آزار و سرکوب مسیحیان، مانویان و برهمنان افتخار می‌کند. این دوره، زمان گسترش قدرت روحانیت زردشتی و محدود شدن دیگر آیین‌ها بود. با مرگ کرتیر، نرسی پسر شاپور اول به تخت نشست و فضای دینی و سیاسی کشور دچار تغییر شد.