عامل سماعی

عامل سماعی. [ م ِ ل ِ س َ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) کلماتی که در زبان عربی موجب تغییر اعراب آخر کلمات دیگر شوند عامل گویند و بر دو قسمند سماعی و قیاسی. سماعی عواملی هستند که مضبوط و از عرب شنیده شده، و قیاسی عواملی میباشند که مطابق قواعدی خاص در موارد مشابه میتوانند عمل کنند، مانند عمل مضاف در مضاف ٌالیه که در تمام موارد قیاس میشود. ( از تعریفات ).

کلماتی که در زبان تازی موجب تغییر اعراب آخر کلمات دیگر شوند عامل گویند.

💡 بشنو ز نی سماعی به زبان بی‌زبانی شده بی‌حروف گویا همه صوت او معانی

💡 همه زان تو و تو در سماعی بکرده جان و جسمت را وداعی

💡 بعد از آن هر یکی سماعی داد هر یکی خوان معتبر بنهاد

💡 مطربان را و ندیمان را آواز دهید تا سماعی خوش و عیشی به نوا در گیرند

💡 فی الجمله سماعی که درو شاهد نیست مانند بتی بود که جانش نبود

💡 اگر مست سماعی در ره شوق به یاهوی دل دیوانه می‌رقص