شرح فصول بقراط

[ویکی نور] شرح فصول بقراط، به زبان عربی، از جمله مهم ترین و مشهورترین شروح بر مهم ترین نگاشته های طبی؛ یعنی «فصول» بقراط یونانی است. این شرح، به قلم علی بن ابی حزم، معروف به ابن نفیس، به نگارش درآمده است و چنان که از خلال آن فهمیده می شود، شارح، آن را برای شاگردانش و به انگیزه تدریس تألیف نموده است.
این شرح، به تبع کتاب «فصول» در هفت مقاله تنظیم شده و شیوه نگارش آن، به سبک «قال... اقول...» است؛ یعنی ابن نفیس، ابتدا تکه ای از کلام بقراط را نقل می کند و سپس آن را شرح می دهد و به همین ترتیب، تمام کتاب فصول را تشریح می نماید.
این اثر، هرچند به عنوان شرح فصول نگاشته شده، ولی ابن نفیس تنها به توضیح فصول اکتفا ننموده است، بلکه گاه کلمات بقراط را نقد کرده است.
ابن نفیس، در نگارش این اثر از بسیاری از تألیفات بقراط، همانند معالجات بقراطیه، کتاب الاسباب و العلامات، کتاب تدبیر الامراض الحادة و... همچنین از بسیاری دیگر از کتب مهم طبی، مانند کتب جالینوس و قانون ابن سینا بهره برده است.
و در نقد، جانب انصاف را کاملا رعایت نموده و خلاف ادب سخن نگفته و بیشتر از تعابیری همچون «نظر من چنین است»، «بهتر چنین است»، «سزاوارتر بود» و... استفاده کرده است.
[ویکی فقه] شرح فصول بقراط (کتاب). کتاب«شرح فصول بقراط»، به زبان عربی، از جمله مهم ترین و مشهورترین شروح بر مهم ترین نگاشته های طبی؛ یعنی «فصول» بقراط یونانی است.
این شرح، به قلم علی بن ابی حزم، معروف به ابن نفیس، به نگارش درآمده است و چنان که از خلال آن فهمیده می شود، شارح، آن را برای شاگردانش و به انگیزه تدریس تالیف نموده است.این شرح، به تبع کتاب «فصول» در هفت مقاله تنظیم شده و شیوه نگارش آن، به سبک «قال... اقول...» است؛ یعنی ابن نفیس، ابتدا تکه ای از کلام بقراط را نقل می کند و سپس آن را شرح می دهد و به همین ترتیب، تمام کتاب فصول را تشریح می نماید.این اثر، هرچند به عنوان شرح فصول نگاشته شده، ولی ابن نفیس تنها به توضیح فصول اکتفا ننموده است، بلکه گاه کلمات بقراط را نقد کرده است.ابن نفیس، در نگارش این اثر از بسیاری از تالیفات بقراط، همانند معالجات بقراطیه، کتاب الاسباب و العلامات، کتاب تدبیر الامراض الحادة و... همچنین از بسیاری دیگر از کتب مهم طبی، مانند کتب جالینوس و قانون ابن سینا بهره برده است؛و در نقد، جانب انصاف را کاملا رعایت نموده و خلاف ادب سخن نگفته و بیشتر از تعابیری همچون «نظر من چنین است»، «بهتر چنین است»، «سزاوارتر بود» و... استفاده کرده است.
وضعیت کتاب
این کتاب، توسط مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی ایران، در دی ماه ۱۳۸۷ ش، منتشر شده است. دکتر محمدمهدی اصفهانی، دیباچه ای بر این کتاب نگاشته و در آن از شرح فصول بقراط و ابن نفیس سخن گفته است.
منبع
نرم افزار جامع طب، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.

💡 تسالوس، پسر و پولیبوس، داماد بقراط را می‌توان پایه گذاران این مکتب پزشکی در حدود سال‌های ۴۰۰ قبل از میلاد دانست. مکتبی که اعتبار و چیرگی مسلم خود را بر دنیای پزشکی تا زمان به وجود آمدن مکتب اسکندریه که از آن به مکتب امپیریک نیز یاد می‌شود حفظ نمود.

💡 سلطان آلب ارسلان، به غزاى گرجستان رفت، بعد از محاربه، حاكم آن جا بقراط بن گريگور با سلطان صلح كرد و بعضى امراى گرجستان در دست سلطان اسير شدند. بعضى مسلمان شدند. از ايشان، يكى بيشكين بود، به جاى حلقه ى بندگى، نعل اسب در گوش او كرد. سپس سلطان به استخلاص ارمن رفت و با ملك آن جا صلح كرد و دخترش را به زنى به خواست و بعد از مدتى طلاق داد و فرمود تا نظام الملك او را در نكاح آورد. (230)

💡 در قَسمى كه منسوب به بقراط است، آمده است: ((امّا چيزهايى كه ضرر به انسانها مىزند و باعث نزديكى ظلم و ستم بر آنان مى شود، پس من به حسب نظر خودم آن چيزها رامنع مى كنم و هرگاه كسى از من داروى قتل را طلب كند من به او نمى دهم و از روى مشورتنيز با چنين كسى مشورت نمى كنم و همچنين صلاح نمى دانم اينكه بعضى از زنان دوايىبگيرند كه سقط جنين كنند)).(291)

💡 وی معتقد بود که طبیبان باید خادم بیماران خود باشند و معیارهای سلوک شرافتمندانه را رعایت کنند. در زمان وی گاهی طبیبان برای از بین بردن بعضی از بیماران خود تطمیع می‌شدند و امکان داشت که یک حاکم به طبیبی دستور دهد که برای کشتن دشمن خود از سم استفاده کند. بقراط گفت: طبیب در مورد بیمار مسئول است.

💡 اين فيلسوف طبيب، ارسطو و بقراط اسلام بود. او در وسعت اطلاعات و نيروىعقل از انسانهاى يگانه روزگار بود. در هر فنى از علوم كتاب نوشت، و بيش از صدكتاب به جاى گذارد. تاءليفات او را در نهضت اخير اروپا اثرى عظيم بود. چه، آنانبهترين و مهمترين كتابهايش را به زبان علم در نظر خودشان (لاتين ) ترجمه كردند.(127)