سور نومی
«سور نومی» به سورههایی از قرآن گفته میشود که گفته شده در حالتی شبیه خواب بر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم نازل شدهاند و مشهورترین مثال آن سوره کوثر است. عدهای با استناد به حدیثی که مسلم از انس روایت کرده است، بیان میکنند که روزی پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم در حالی که سر خود را پایین انداخت و حالتی شبیه چرت زدن به او دست داد، سورهای بر او نازل شد و سپس آن را قرائت کرد. این روایت نشان میدهد که نزول برخی آیات میتوانست با حالتی از خود بیخود شدن یا اغما همراه باشد که در ظاهر شبیه خواب سبک بوده است. گروهی معتقدند که رؤیا و خواب پیامبران نوعی وحی است، اما آنچه با اصول اسلام هماهنگتر است این است که وحی قرآن عمدتاً در بیداری نازل شده است. بنابراین، «سور نومی» را میتوان سورههایی دانست که نزولشان با تجربهای شبیه خواب یا حالت اغما و غشیه همراه بوده، نه خواب واقعی. این مفهوم بیانگر جنبه ویژه و ظریف دریافت وحی توسط پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم است و نشان میدهد که شرایط روحی و جسمی پیامبر در هنگام نزول وحی میتواند متأثر از حالتهای طبیعی انسان باشد.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] سوره های نازل شده در حالت شبیه خواب را سور نومی گفته اند.
عده ای بر این باورند که برخی سوره های قرآن در حالتی شبیه خواب بر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم نازل شده و مصداق آن را سوره کوثر دانسته اند.
روایت مسلم از انس
این گروه به حدیثی که مسلم از انس نقل کرده، تمسک نموده اند به این بیان که انس گفت: روزی ما در خدمت رسولخدا صلی الله علیه و آله وسلّم بودیم و او بناگاه سر خود را به پایین انداخت و حالتی شبیه چرت زدن به او دست داد و به خواب سبکی رفت. پس از مدتی در حالی که تبسم می کرد سرش را بلند نمود. از او علت تبسمش را جویا شدیم، فرمود: کمی قبل سوره ای بر من نازل شد و سپس شروع به قرائت سوره کوثر نمود.
کیفیت نزول وحی
برخی بر این باورند که هرچند رؤیای انبیا علیهم السّلام خود نوعی وحی است؛ ولی آنچه که با قواعد و اصول اسلام تناسب بیش تری دارد این است که گفته شود: آیات و سوره های قرآن در بیداری بر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم وحی شد، و اگر در برخی از احادیث به حالت «خواب سبک» اشاره شده، این گونه توجیه شود که منظور از آن حالت خواب نیست، بلکه همان حالت از خود بی خود شدن و «اغما و غشیه» است که هنگام دریافت وحی بر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم عارض می شد.