ردۀ سه گوش ـ هرمی

ردۀ سه گوش ـ هرمی

«رده سه‌گوش ـ هرمی» یا trigonal-pyramidal class یکی از رده‌های بلورشناسی و زمین‌شناسی در سامانه بلوری شش‌گوش به شمار می‌رود که در بخش لوزوجهی این سامانه قرار دارد و دارای تقارن سه‌گانه است. در علم بلورشناسی، مواد معدنی و بلورها بر اساس شکل هندسی، محورهای تقارن و آرایش فضایی اتم‌هایشان دسته‌بندی می‌شوند و «رده سه‌گوش ـ هرمی» یکی از این دسته‌بندی‌های تخصصی است. در این رده، ساختار بلور به گونه‌ای است که اگر بلور حول محور اصلی خود بچرخد، پس از هر یک‌سوم چرخش کامل، شکل آن دوباره مشابه حالت نخست دیده می‌شود و این ویژگی همان تقارن سه‌تایی یا تقارن 3 است. واژه «سه‌گوش» به وجود ساختار یا تقارن سه‌جانبه اشاره دارد و واژه «هرمی» نشان‌دهنده شباهت برخی سطوح بلور به شکل هرم است. این رده در بخش لوزوجهی سامانه شش‌گوش قرار می‌گیرد، زیرا برخی ویژگی‌های هندسی آن با ساختارهای لوزی‌مانند و محورهای ویژه این سامانه هماهنگ است. در زمین‌شناسی و کانی‌شناسی، شناخت چنین رده‌هایی اهمیت فراوانی دارد، زیرا شکل بلورها و نوع تقارن آنها در شناسایی مواد معدنی و بررسی ویژگی‌های فیزیکی آنها نقش اساسی ایفا می‌کند. بسیاری از بلورها در طبیعت بر اساس همین نظام‌های تقارن طبقه‌بندی می‌شوند و هر رده ویژگی‌های خاص خود را در زمینه شکل، شکست نور و آرایش اتمی دارد. «رده سه‌گوش ـ هرمی» بیشتر یک اصطلاح علمی و تخصصی است و کاربرد آن عمدتاً در مطالعات زمین‌شناسی، بلورشناسی و علوم معدنی دیده می‌شود. این اصطلاح بیانگر نوعی نظم هندسی در ساختار بلورهاست که بر پایه تقارن سه‌گانه و شکل‌های هرمی تعریف می‌شود. به طور کلی، «رده سه‌گوش ـ هرمی» یکی از رده‌های سامانه بلوری شش‌گوش است که با تقارن سه‌تایی و ساختارهای هرمی‌شکل شناخته می‌شود و در طبقه‌بندی علمی بلورها و مواد معدنی کاربرد دارد.

فرهنگستان زبان و ادب

{trigonal-pyramidal class} [زمین شناسی] رده ای در بخش لوزوجهی سامانۀ شش گوش با تقارن 3