دعای شانزدهم صحیفه سجادیه
دعای شانزدهم صحیفه سجادیه یکی از دعاهای بسیار عمیق و پرمحتوای امام سجاد علیهالسلام است که محور اصلی آن درخواست آمرزش، توبه و بازگشت به سوی خداوند همراه با اعتراف به گناه و اظهار نیاز کامل به رحمت الهی است. در این دعا امام در مقام بندگی، حال انسانی را ترسیم میکند که سراسر وجودش را خطاها و لغزشها فرا گرفته و هیچ پناهگاهی جز خداوند ندارد. در آغاز دعا، بر این حقیقت تأکید میشود که تنها پناه گناهکاران، رحمت خداوند است و همه مضطران و درماندگان به یاد احسان او آرام میگیرند. سپس بیان میشود که رحمت الهی بر غضب او پیشی دارد و عطای او از منعش گستردهتر است و همه موجودات در گستره رحمت او جای دارند. امام در ادامه با نهایت تواضع، خویشتن را بندهای معرفی میکند که گناهان بر او سنگینی کرده و عمرش را تباه ساخته است. او اعتراف میکند که در برابر دعوت خداوند، گاه دعوت شیطان را برگزیده و از مسیر هدایت دور شده است، در حالی که به عاقبت هر دو مسیر آگاه بوده است. بخش مهمی از دعا به بیان شرمساری بنده در برابر خداوند اختصاص دارد، جایی که امام از پوشیده ماندن گناهان و پردهپوشی الهی با شکرگزاری یاد میکند. سپس به این نکته اشاره میشود که با وجود همه نعمتها و گذشتهای الهی، انسان باز هم دچار لغزش میشود و از اصلاح نفس خود غافل میگردد. در ادامه دعا، امید به رحمت الهی برجسته میشود و بنده از خدا میخواهد که او را از معاصی حفظ کرده، به طاعت موفق بدارد و او را از عفو و مغفرت خود بهرهمند سازد. در پایان نیز دعا با تأکید بر قدرت بیپایان خداوند و درخواست امان از غضب الهی خاتمه مییابد، به گونهای که سراسر این دعا ترکیبی از اعتراف، توبه، امید و تضرع در برابر عظمت و رحمت پروردگار است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] دعای شانزدهم صحیفه سجادیه، از مجموعه دعاهای صحیفه سجادیه امام سجاد (ع). این دعا در ۳۴ فراز تنظیم شده و موضوع اصلی آن طلب آمرزشِ گناهان است. امام در این دعا، خداوند و اوصافش را معرفی می کند و کاستی های خودش در برابر پرودرگار را می شمارد.
• هر درمانده ای با یاد احسان الهی امان می جوید.• رحمت و دانش الهی همه چیز را فرا می گیرد.• خدا ی متعال مونسِ هر غریبی، برطرف کننده غمِ هر غمدیده ای، فریادرس هر بی کسی و یاور هر محتاجی است.• خدای متعال!••تو بیش از آنکه کیفر دهی، می بخشی،••بیش از آنکه خشم کنی، مهر می ورزی،••بیش از آنکه بازداری، می بخشی،••اگر نعمتی ببخشی، پاداشی نمی خواهی،••در کیفردادنِ سرکشان، اندازه نگه می داری و افراط نمی کنی،••تو خود را به رحمت ستوده ای و بخشنده نامیده ای،• منم••بنده ای که به دعا فرمانش داده ای،••بنده ای که گناهش بر پشتش سنگینی می کند،••بنده ای که عمرش را با گناه تباه کرده،••بنده ای که به سبب جهلش خدای را نافرمانی کرده،••از ترس تو اشکم روان است و قلبم پریشان و اندامم لرزان،••از بس که به درگاهت نالیده ام صدایم بند آمده و زبانم یاری نمی کند.• انسان بی اعتنا به نفس اماره اش است، پس او را به گناه وا می دارد.• بنده با اینکه شیطان را می شناسد و بر دشمنی او آگاه است، از او پیروی می کند.
شرح ها
این دعا در این آثار شرح شده است:
← شرح های فارسی
...
[ویکی شیعه] دعای شانزدهم صحیفه سجادیه، از دعاهای صحیفه سجادیه امام سجاد (ع). این دعا در ۳۴ فراز تنظیم شده و موضوع اصلی آن طلب آمرزشِ گناهان است. امام در این دعا، خداوند و اوصافش را معرفی می کند و کاستی های خودش در برابر پرودرگار را می شمارد.
این دعا در این آثار شرح شده است:
آثاری که لغات دعا را توضیح داده و معنا کرده اند: