حیای بجا

[ویکی فقه] در مواردی، شرم و حیا؛ پسندیده و رفتاری عاقلانه است؛ مانند حیای از خدا و فرشتگان، حیا از خویشتن، حیا از دست درازی پیش مردم، حیا از عیب و خلاف کاری در طول عمر و حیا در روابط نامحرمان؛ در مواردی حیا ورزیدن نابجا بوده و پسندیده نیست؛ مانند ترک عمل نیک، اعتراف به ندانستن و خدمت به مهمان. به هر حال باید به صفت نیک حیا در تمام ابعادش توجه شود که چنین توجهی موجب پاکسازی فرد و جامعه می گردد.
انسان در طول زندگی خود با مسائلی برخورد می کند که نمی داند که باید در آن جا حیا پیشه کند، یا واقعاً جای حیا کردن نیست. در همین راستا باید گفت که حیا بستگی به اهداف عالیه اخلاقی انسان دارد و رعایت اعتدال در آن عقلانی بوده؛ اما افراط و تفریط در آن سزاوار نیست.پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) به همین نکته توجه داده و فرموده اند: «حیا دو گونه است: حیای خردمندانه و حیای احمقانه. حیای خردمندانه، دانش است و حیای احمقانه، نادانی».
← حیای عقل
در مواردی، شرم و حیا؛ پسندیده و رفتاری عاقلانه است؛ مانند:
← حیای از خدا و فرشتگان
در مواردی حیا ورزیدن نابجا بوده و پسندیده نیست؛ مانند:
← ترک عمل نیک به دلیل حیای نابجا
...

💡 آن کریمی کز حیای ابر نیسان کفش کان بدل بر سنگ دارد بحر پوشد رخ بکف

💡 اگر بغیر شما می کند نظر خواجو چو آب میشودش دیده از حیای شما

💡 بس که ز شرم عارضت چهره صبح ریخت خون دامن خاک پر ز خوی کرد حیای صبحدم

💡 آب تو چون به جو رود کی سخنم نکو رود گاه دمم فرودرد از سبب حیای تو

💡 زان چهرهٔ عرقناک حیران حرف و صوتیم هرجاست‌ تر صدایی دارد حیای مطرب

💡 عمر صلابت عثمان حیای حیدر دل که زنده گشت بدو دین احمدو سننش