حدیث معلوم الصدور

[ویکی فقه] حدیث معلوم الصدور، از اصطلاحات بکار رفته در علم حدیث بوده و به حدیثی که صدور آن از معصوم (علیه السّلام) قطعی باشد، اطلاق می شود.
آگاهی انسان نسبت به مفاهیم و اشیاء دارای مراتب و درجاتی است به مرتبه ای از آن علم و به مرتبه ای ظن و به بالاترین مرتبه ظن وثوق می گویند و آن اشیاء و مفاهیم که متعلق آگاهی انسان هستند نیز مراتب و درجاتی پیدا می کنند که به یک مرتبه از آن معلوم و به مرتبه دیگر مظنون به بالاترین مرتبه مظنون موثوق گویند. از جمله چیزهایی که متعلق آگاهی انسان قرار گرفته است صدور حدیث از سوی معصومین (علیهم السّلام) است که آگاهی انسان نسبت به صدور حدیث در مرتبه ظن و گمان است که به آن حدیث اصطلاحاً حدیث مظنون الصدور گویند و در صورتی که آگاهی انسان نسبت به آن به بالاترین مرتبه ظن برسد اصطلاحاً به آن حدیث موثوق الصدور گویند و گاهی نیز آگاهی انسان نسبت به صدور حدیث از معصوم (علیه السّلام) به مرتبه جزم و علم می رسد که اصطلاحاً به آن حدیث معلوم الصدور گویند.
مغنیه، محمدجواد، علم اصول الفقه فی ثوبه الجدید، ص۱۸۹.
۱. ↑ مغنیه، محمدجواد، علم اصول الفقه فی ثوبه الجدید، ص۱۸۹.
پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی، برگرفته از مقاله «حدیث معلوم الصدور»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۸/۹.
...

💡 عاصم بن حميد، على بن الحسين امام زين العابدين عليه السلام را از توحيد پرسيد؛حضرت فرمود: چون خداوند عز و جل مى دانست در آخرالزمان مردمانى دقيق و عميق خواهندبود از اين رو، سوره قل هو الله احد و آياتى از سوره حديد را تا آيه و هوعليم بذات الصدور، نازل فرمود - تا بدينجا كه مى فرمايد: - و هر كس بيشتر ازاين رود، هلاك شود.(707)

💡 امير المؤ منين عليه السلام مى فرمايد: ديدگان، خداوند را هرگز را فراموش ‍ نمى بينند، اما قلب ها با نيروى حقيقت ايمان او را درك مى كنند؛ لا تدركه العيون بمشاهدة العيان، و لكن تدركه القلوب بحقائق الايمان. (92) تنها مؤ منان به حسب درجات خود داراى چنين چشمانى هستند. زيرا ديگران نابينايانى هستند كه چيزى را نمى بينند؛ فانها با تعمى الاءبصار و لكن تعمى القلوب التى فى الصدور. (93)

💡 در آيـه 57 سـوره يونس مى خوانيم: قد جائتكم موعظة من ربكم و شفاء لما فى الصدور:از سـوى پـروردگـارتـان انـدرز و شـفـا دهـنـده دلهـانازل شد.

💡 قرآن مجيد به اين حقيقت در جاى ديگر تصريح كرده مى گويد و ليبتلى الله ما فىصدوركم و ليمحص ما فى قلوبكم و الله عليم بذات الصدور: او آنچه را شما در سينهداريد مى آزمايد تا دلهاى شما كاملا خالص گردد و او به همه اسرار درون شما آگاه است(آل عمران 154).

💡 سر تاكيد بر زمينه سازى حيات فطرى براى پذيرش قرآن اين است كه اگر انسان باسوء اختيار خود، فطرت اصيل خويش را در گور هوا و هوس دفن كرد ديگر نمى تواند ازهدايت قرآن بهره مند گردد، زيرا رسالت قرآن شفا بخشيدن به بيماران است: شبا لمافى الصدور، (292) نه زنده كردن مردگان و گواه اين مدعا، آيه شريفه (لينذر منكان حيا و يحق القول على الكافرين ) (293) است كه با قرينه مقابله (زنده باكافر) كافر را مرده مى داند.

💡 عـاصـم گـويـد گـفـت: سـؤ ال شـد (از) عـلى بـن الحـسين، عليهما السلام، از توحيد.فرمود: "همانا خداى عزوجل مى دانست كه در آخر الزمان مى باشند اقوامى دقيق النظر، پسفـرو فـرسـتـاد خـداى تـعـالى: قـل هـو الله اءحـد. و آيـات ازاول سـوره حـديد را تا قول او: و هو عليم بذات الصدور. پس كسى كه طلب كندغير آن را بتحقيق هلاك شود"