تفریح القلوب

[ویکی نور] «تفریح القلوب» ترجمه فارسی رساله ادویه قلبیه ابن سیناست که به قلم حکیم احمد الله خان به انجام رسیده است. این اثر از آثار کم حجم ولی گران قدر پزشک و فیلسوف نامدار ایرانی، حکیم ابوعلی سینا، که نسخ متعددی از آن به صورت خطی و مواردی هم چاپ سنگی در کتابخانه های ایران و کشورهای دیگر قابل دسترسی است. این اثر به زبان های مختلف -از جمله فارسی و اردو- ترجمه و شرح شده است.
مترجم در مقدمه رساله انگیزه نگارش این ترجمه را حل مشکلات و توضیح مجملات کتاب دانسته تا افراد بیشتری از آن بهره مند شوند. (تفریح القلوب، ص147).
ساختار رساله حاضر همان ساختار ادویه قلبیه ابن سینا است. مؤلف این کتاب را در بخش های مختلفی تحت عنوان فصل نگاشته است که بعضی از این فصول هیچ نام و عنوانی ندارند و بعضی از فصول دارای عنوان می باشد. در مجموع این رساله مشتمل بر شانزده فصل است که از تشریح قلب و نحوه فعالیت آن آغاز شده و با مبحث استفراغ سوداوی پایان می پذیرد.
این اثر هر چند به عنوان ترجمه ادویه قلبیه ابن سینا شناخته می شود، ولی باید گفت که حکیم احمدالله خان تنها به ترجمه صرف بسنده نکرده است، بلکه -چنان چه خود در مقدمه این رساله متذکر شده است (تفریح القلوب، ص147)- وی علاوه بر ترجمه، بعضی از مباحث را به اختصار شرح کرده است و اگر نکته ای مبهم بوده، سعی کرده آن را توضیح دهد. مقایسه ای بین حجم اصل رساله ادویه قلبیه ابن سینا و ترجمه آن نشانگر صدق مدعای مترجم است.
مؤلف در این اثر در پی آن بوده که ادویه ای را که باعث تفریح و قوت قلب است، ذکر کند. وی پس از ذکر مباحثی در کلیات (تشریح قلب، بیان مفهوم فرح، اسباب استعداد فرح و...) در چند فصل، ادویه ای را که باعث ایجاد نشاط قلبی می شود، ذکر می کند.
[ویکی فقه] تفریح القلوب (کتاب). کتاب «تفریح القلوب» ترجمه فارسی رساله ادویه قلبیه ابن سینا ست که به قلم حکیم احمد الله خان به انجام رسیده است.
این اثر از آثار کم حجم ولی گران قدر پزشک و فیلسوف نامدار ایرانی، حکیم ابوعلی سینا، که نسخ متعددی از آن به صورت خطی و مواردی هم چاپ سنگی در کتابخانه های ایران و کشورهای دیگر قابل دسترسی است. این اثر به زبان های مختلف- از جمله فارسی و اردو - ترجمه و شرح شده است.مترجم در مقدمه رساله انگیزه نگارش این ترجمه را حل مشکلات و توضیح مجملات کتاب دانسته تا افراد بیشتری از آن بهره مند شوند.
ساختار کتاب
ساختار رساله حاضر همان ساختار ادویه قلبیه ابن سینا است. مؤلف این کتاب را در بخش های مختلفی تحت عنوان فصل نگاشته است که بعضی از این فصول هیچ نام و عنوانی ندارند و بعضی از فصول دارای عنوان می باشد. در مجموع این رساله مشتمل بر شانزده فصل است که از تشریح قلب و نحوه فعالیت آن آغاز شده و با مبحث استفراغ سوداوی پایان می پذیرد.
گزارش محتوا
این اثر هر چند به عنوان ترجمه ادویه قلبیه ابن سینا شناخته می شود، ولی باید گفت که حکیم احمدالله خان تنها به ترجمه صرف بسنده نکرده است، بلکه- چنان چه خود در مقدمه این رساله متذکر شده است - وی علاوه بر ترجمه، بعضی از مباحث را به اختصار شرح کرده است و اگر نکته ای مبهم بوده، سعی کرده آن را توضیح دهد. مقایسه ای بین حجم اصل رساله ادویه قلبیه ابن سینا و ترجمه آن نشانگر صدق مدعای مترجم است. مؤلف در این اثر در پی آن بوده که ادویه ای را که باعث تفریح و قوت قلب است، ذکر کند. وی پس از ذکر مباحثی در کلیات (تشریح قلب، بیان مفهوم فرح، اسباب استعداد فرح و...) در چند فصل، ادویه ای را که باعث ایجاد نشاط قلبی می شود، ذکر می کند. وی در ابتدا ادویه مفرده را بر حسب خاصیت آن ها ذکر می کند و پس از آن به بیان ادویه مرکبه می پردازد. وی در بخش ادویه مرکبه گاه به شیوه ساخت آن ها نیز اشاره می نماید.
وضعیت کتاب
...

💡 آرى، انسان اين موجود بى نهايت كوچك و ضعيف و سر تا پا نياز، در صورتى مى تواندبر نابسامانى هاى روحى و روانى خويش فايق آيد كه همسو با نظام تكوين، در ساحتهشيارى، پيوندى دقيق با خداوند برقرار كند و با ارتباطى قلبى با سرچشمه همهخوبى ها، پاكى ها و آفريدگار محبت و صفا و با حضور درمحفل انس خالق يكتا، روانش را آرامش بخشد، الا بذكر الله تطمئن القلوب.(1)

💡 43: ذكر (ياد خدا)  قال الله الحكيم: (الا بذكر الله تطمئن القلوب )(رعد: آيه 28) آگاه شويدكه تنها به ياد خدا دلها آرامش پيدا مى كند.

💡 يك - مشاور با رفتار دوستانه خود، زمينه اى فراهم كند كه فرد، احساس نمايدمشاور او رادوست دارد و برايش ارزش قايل است،على ( عليه السّلام ) مى فرمايد:(حسن الصحبةيزيد فى محبّة القلوب )(161)؛ يعنى:(نيكويى رفتار، محبت قلبى مردم را نسبت بهتو زياد مى كند).

💡 228-نهج البلاغه خطبه 177. و در خطى: تجب القلوب، و در چاپى:توجل، و لفظ فوق مطابق مصدر است.

💡 تمثل قى القلوب بغير مثال تحده الاوهام او تدركه الاحام. ثمجعل من نفسه دليلا على تكبره على الضد والتد والشكل و التمثل، فالوحدانبته ءاية الربوبية والموت الاتى على خلقه مخبر عن خلقه وقدرته.

💡 با استناد به متون تاریخی، شهر شاپورخواست تا قرن هشتم هجری به حیات خویش ادامه داده‌است، مستوفی در آن زمان از آن به عنوان قصبه‌ای یاد کرده‌است وی در کتاب نزهت القلوب که ده سال بعد در سال ۷۴۰ هجری قمری به رشته تحریر درآورده‌است، دیگر نامی از شاپورخواست به میان نمی‌آورد و تنها از «خرماباد» نام می‌برد که: