بیع اقاله

[ویکی فقه] بیع اقاله به معنای بیع کالا به شرط اقاله است.
عنوان یاد شده در کلام ابن حمزه از قدما آمده و مراد از آن، این است که فروشنده در ضمن معامله، شرط کند چنانچه ظرف مدّتی معیّن- مثلا سه ماه- مثل بهایی را که از خریدار گرفته است به وی برگرداند، معامله را اقاله کند.
شروط صحّت بیع اقاله
الف)ابن حمزه برای صحت چنین معامله ای چهار شرط ذکر کرده است: ۱)کالا، مثلی باشد؛ ۲)مدّت، معلوم باشد؛ ۳)بازگرداندن مثل بهای دریافتی از مشتری بدون کم و زیاد، شرط شود؛ ۴)کالا از چیزهایی نباشد که در مدّت تعیین شده در معامله، فاسد گردد. پس از تحقّق بیع با شرایط یاد شده اگر فروشنده مثل ثمن را در مدّت تعیین شده به خریدار بازگرداند، بیع، اقاله می شود و اگر استرداد پس از مدّت تعیین شده باشد خریدار بین اقاله و عدم آن مخیر خواهد بود.
ب)برخی قدما چنین شرطی را در معامله مطلقا فاسد دانسته و گفته اند: در هر صورت خریدار مخیّر بین اقاله و عدم آن است.
ج)در مقابل، برخی از متأخّران، شرط اقاله را مطلقا صحیح دانسته اند، هرچند کالا مثلی نباشد یا شرط رد مثل ثمن نشده باشد.

💡 در ۱۴ تیر، سیامک نعمتی با حضور در باشگاه، توافق کرد و قرارداد بین او و پرسپولیس اقاله شد.

💡 ب ) او چرا خليفه پس از خود را تعيين كرد؟ خصوصا اين كه او در زمان خلافت خود يكنوبت نيز از مردم خواست كه قرار بيعت را اقاله كنند.

💡 مساءله 5 - عقد كفالت از عقود لازم است يعنى هيچ يك از دو طرف حق فسخ آن را نداردمگر با اقاله (يعنى خواهش يك طرف و قبول طرف ديگر، و در اين عقد براىكفيل و همچنين مكفول له جائز است كه براى خود در ظرف مدتى معين خيار قرار دهد.

💡 قال رسول الله صلّى اللّه عليه و آله: مناقال مسلما اقاله الله عثرته. سنن ابى داود / 3 / 274

💡 (مطابق ماده ۷۶۰ قانون مدنی، صلح عقد لازم است اگر چه در مقام عقود جایزه واقع شده باشد و بر هم نمی خورد مگر در موارد فسخ به خیار یا اقاله.)

💡 مساءله 1 - اقاله كردن با پولى و بهائى بيش از بهاى معامله و يا كمتر از آن جائزنيست، پس اگر مشترى جنس را در برابر گرفتن بهائى بيشتر از آن چه داده پس بدهد ويا فروشنده با پرداخت بهائى كمتر از آن چه گرفته آن را پس ‍ بگيرد اقالهباطل است باين معنا كه هنوز جنس در ملك مشترى و بها در ملك بايع باقى است.