بشیر نشاندن

بشیر نشاندن

اصطلاح بشیر نشاندن در زبان فارسی یک ترکیب قدیمی و محلی است که در فرهنگ‌های لغت معتبر مانند آنندراج آمده است. این عبارت از دو واژه‌ی «به شیر» و «نشاندن» ساخته شده و به معنای «در شیر نشاندن» است. منظور از آن، نشاندن فردی است که دچار گزیدگی یا مسمومیت شده در ظرفی از شیر، تا شیر بتواند زهر را از بدن او بیرون بکشد یا بی‌اثر کند.

در گذشته، در برخی نواحی ایران و دیگر سرزمین‌های شرقی، رسم بوده است که اگر کسی را مار یا جانور زهرآگین می‌گزید، او را در شیر می‌نشاندند. مردم باور داشتند که شیر خاصیت جذب زهر و خنثی‌کردن سمیت را دارد. این روش بخشی از طب سنتی و درمان‌های محلی بود و گاهی برای افرادی که سم خورده بودند نیز به کار می‌رفت.

علاوه بر معنی واقعی، بشیر نشاندن در شعر و ادبیات فارسی نیز جنبه‌ای استعاری یافته است. شاعران از این اصطلاح برای بیان درد و رنج عاشقانه استفاده کرده‌اند؛ به این معنا که معشوق چنان زهر عتاب یا قهر به عاشق می‌دهد که گویی او را «بشیر نشانده‌اند» تا از آن رنج جان سالم به در برد. بنابراین، این ترکیب هم در فرهنگ عامیانه معنا دارد و هم در زبان ادبی جلوه‌ای شاعرانه پیدا کرده است.

لغت نامه دهخدا

بشیر نشاندن. [ ب ِ ن ِ دَ ] ( مص مرکب ) در ولایت رسم است که زهرداده و مارگزیده را در شیر می نشانند تا دفع سمیت کند. ( آنندراج ):
گویا بیاد تو [ ( کذا ظ: همه ) ] شبهای ماهتاب
مارم گزیده است و بشیرم نشانده است.( از آنندراج بی ذکر نام شاعر ).آنکه بشیرم نشانده زهر عتابت
غمزه شیرین نمیشود شکرابش.محسن تأثیر ( از آنندراج ).

فرهنگ فارسی

در ولایت رسم است که زهر داده و مار گزیده را در شیر می نشانند تا دفع سمیت کند ٠

الشهور یعنی چه؟
الشهور یعنی چه؟
کس شعر یعنی چه؟
کس شعر یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز