بشر بن صفوان کلبی

[ویکی فقه] بِشْرِ بْن ِ صَفْوان ِ کلْبی، از امرای مشهور عصر اموی بود که در خدمت خلیفه عمر بن عبدالعزیز و هشام بن عبدالملک، حاکمیت مصر و آفریقا را در پرونده حکومتی خود دارد.
از زندگی او اطلاع اندکی در دست است. بشر پسر صفوان بن عمرو بن عویمر بن صرمۀ بن عبدالله بن قمیر بن حبشیه بن سلول بن کعب بود. در مورد تاریخ تولد بشر در منابع چیزی ذکر نشده است. او معروف به امیر مغرب بود. بشر بن صفوان فردی شجاع و دارای عزم و تصمیم قاطع بوده است و در بسیاری از لشکرکشی های خود موفق و پیروز می شده است. به طور نمونه: در محرم سال ۱۰۳ بر علیه یزید بن مسروق لشکرکشی کرد و غنیمت بسیاری به دست آورد و یا این که در سال ۱۰۸ علیه قثم بن عوانۀ الکلبی لشکرکشی کرد و در آن جنگ نیز پیروز شد. و همچنین در سال ۱۰۹ نیز با حسان بن محمد بن ابی بکیر که رئیس قبیلۀ «بنی جمح» بود جنگ کرد و پیروز شد پیش از آنکه به امارت مصر منصوب گردد، از سوی عمر بن عبدالعزیز حک ۹-۱۰ق / ۱۸-۲۰م برای نظارت و بررسی کارهای عدی بن ارطاة، امیر فارس که عمال وی متهم به فساد مالی بودند، به آن دیار رفت. یزید بن عبدالملک، خلیفه وقت، وی را به جای ایوب ابن شُرَحبیل به امارت مصر منصوب کرد.
فعالیت های سیاسی بشر بن صفوان
از فعالیت های سیاسی مربوط به بشر می توان به مواردی از جمله همکاری با عمر بن عبدالعزیز و حکومت مصر و آفریقا اشاره کرد که به تفصیل در زیر بیان می کنیم.
← همکاری با عمر بن عبدالعزیز
بشر بن صفوان تا سال ۱۱۰ در افریقا حکومت کرد. ایشان در سال ۱۰۹ برای به دست آوردن غنائم به جزیرۀ صقلیه (سیسیل) لشکرکشی کرد و پیروز شد و غنایم بسیار به دست آورد. پس از آن لشکرکشی به قیروان رفت و در آن جا از دنیا رفت. هشام بن عبدالملک نیز به جای او عبیدة بن عبدالرحمن قیسی را جانشین کرد. زمانی که عبیده وارد افریقا شد از عمال بشر بن صفوان غرامت گرفت و آنان را بسیار اذیت کرد.
بشر در خلافت هشام بن عبدالملک
...

💡 صفوان قبول كرد قرضهاى او را بدهد و خانواده اش را نگهدارى كند او با شمشير و شترظاهرا به قصد گرفتن فرزند اسيرش به مدينه برود و در باطن پيامبر رابقتل برساند.

💡 حديث: 1 حدثنى محمد بن الحسن رضى الله عنهقال حدثنى محمد بن الحسن الصفار عن العباس عن موسى بن القاسم عن صفوان بن يحيىعن كليب الصيداوى عن ابى عبدالله عن آبائه عليهم السلامقال قال رسول الله صلى الله عليه و آله من سجد سجده حط عنه بها خطيئه و رفع لهبها درجه.

💡 در مصنف عبدالرزاق آمده است كه ابن صفوان مدعى بود كه ابن عباس فتوا به زنا مى دهد!چون اين سخن به گوش ابن عباس رسيد، گفت: من فتوا به زنا نمى دهم، مگر ابنصفوان داستان ام اراكه را به دست فراموشى سپرده است ؟ به خدا قسم كه پسر ام اراكهاز همين ازدواج به دنيا آمده است. آيا اين زناست كه مردى از قبيله جمح از آن سود برده است(837)؟

💡 مردى از نديمان كه او را صفوان مى گفتند به وى گفت: چرا نمى فرستى نزد اين مردسياه چهره تا از او بپرسند؟ متوكل با كمال تعجب پرسيد واى بر تو مقصودت كيست ؟گفت: ابن الرضا. متوكل پرسيد مگر او از علم فقه سررشته اى دارد؟ گفت: اگر او ازعهده جواب اين سؤ ال برآمد فلان مبلغ را بايد به من بدهى، و اگر نتوانست تو مرا صدتازيانه بزن. متوكل گفت: قبول كردم.

💡 مؤ لف: روايات از طرق شيعه و اهل سنت زياد رسيده كه گنجى كه در زير ديوار بودلوحى بوده كه در آن چهار كلمه نقش شده بود. و در بيشتر آن روايات آمده كه لوحى ازطلا بوده، و اين منافات با روايت صفوان كه داشت: (آن گنج از طلا و نقره نبود)ندارد، چون مقصود امام در روايت مزبور اين است كه آن گنج از سنخپول و درهم و دينار نبوده، متبادر از عبارت هم همين است.

💡 3- مرحوم صدوق رحمه اللّه در كتاب اكمال الدين از صفوان بن مهراننقل مى كند كه شخصى از امام صادق عليه السلام پرسيد: مهدى (عج ) كه از فرزندانتو است كيست ؟