بخشی از تفسیری کهن به پارسی

بخشی از تفسیری کهن به پارسی

«بخشی از تفسیری کهن به پارسی» اشاره به یک اثر تفسیر قرآن با قدمت بسیار بالا به زبان فارسی دارد که از متون ارزشمند و کهن ادبیات فارسی محسوب می‌شود. مؤلف و تاریخ دقیق تألیف این اثر به دلیل افتادگی در آغاز و پایان نسخه‌های خطی آن، ناشناس مانده است. اما با توجه به شیوه نگارش و ویژگی‌های زبانی آن که مشابه آثار منثور قرن‌های سوم و چهارم هجری قمری است، احتمالاً در حوزه خراسان و به طور مشخص در منطقه هرات نوشته شده است. این تفسیر شامل ترجمه و شرح سوره‌های اعراف، انفال، توبه، یونس، یوسف، رعد، ابراهیم، حجر و بخشی از سوره نحل (تا آیه ۶۹) می‌باشد. تصحیح و تحقیق این متن توسط مرتضی آیت‌الله‌زاده شیرازی انجام شده و در مقدمه آن، ویژگی‌های سبکی، گویشی و روش تفسیری کتاب به تفصیل بررسی شده است. اهمیت این اثر در ارائه نمونه‌ای استوار، محکم و در عین حال زیبا از نثر کهن فارسی و نیز بینشی از شیوه‌های تفسیر قرآن در سده‌های نخستین اسلامی است.

دانشنامه اسلامی

[ویکی نور] بخشی از تفسیری کهن به پارسی تفسیری است ادبی که از منابع ارزنده زبان فارسی به شمار می رود. از آنجا که آغاز و انجام کتاب افتادگی دارد، مؤلف و تاریخ قطعی تألیف آن، نامعلوم است؛ اما با توجه به شیوه کلی نگارش و همسانی آن با آثار منثور قرن های اولیه، به ویژه گونه های زبانی منطقه خراسان، می توان حدس زد که این تفسیر، در حوزه هرات تألیف یافته و تاریخ تألیف آن، حدود قرن چهارم و اواخر قرن سوم هجری قمری بوده است...
تحقیق و تصحیح این اثر را مرتضی آیت الله زاده شیرازی به عهده داشته است.
کتاب با مقدمه مصحح آغاز و مطالب دربردارنده ترجمه و تفسیر سوره های اعراف، انفال، توبه، یونس، یوسف، رعد، ابراهیم، حجر و سوره نحل (تا آیه 69) می باشد.
در مقدمه، ضمن توصیف و معرفی نسخه های کتاب، ویژگی کلی کتاب از نظر سبک و روش، نکات گویشی و دستوری و روش تفسیری، بیان شده است. در آخر نیز تاریخ تألیف کتاب بررسی شده است...
در سیاق کلی نگارش این اثر، همسانی بسیار نزدیک با آثار منثور قرن سوم و چهارم هجری دیده می شود. مقایسه ای اجمالی با متون کهن ترجمه های تفسیری قرآن کریم که اینک در دسترس است، ما را به استواری و استحکام الفاظ و عبارات و در عین حال زیبایی و رسایی مطالب این اثر، واقف می کند...