بحوث عقائدیه
دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] بحوث عقائدیة، اثر سید کمال حیدری، کتابی است شامل چند بحث اعتقادی و فلسفی پیرامون عرش و کرسی، مراتب علم الهی، قضا و قدر، امکان یا امتناع رؤیت خداوند و صیانت قرآن از تحریف.
مطالب کتاب در شش جلد، تنظیم شده است.
نویسنده در ارائه مطالب، از آیات و روایات استفاده نموده است.
در جلد نخست، به بررسی مفهوم عرش و کرسی در قرآن کریم پرداخته شده است. نویسنده ابتدا به بحث پیرامون معنای لغوی و اصطلاحی عرش و کرسی پرداخته و حقیقت عرش را همان تدبیر و سلطنت الهی دانسته و به تدبیر عالم بر اساس رحمت، اشاره نموده و ضمن بحث از عظمت عرش الهی، عرش و کرسی را از عوالم ملکوت و از حقایق غیب دانسته و حاملان عرش را نیز همچون حقیقت عرش از اسرار و راز سربسته آن میداند. وی در این جلد همچنین بحثی پیرامون این موضوع مطرح نموده است که عرش، عظیمتر از کرسی بوده و ضمن اشاره به خصوصیت عرش، آن را غیبتر از کرسی عنوان نموده است. عرش و کرسی بین تدبیر و علم الهی؛ حقیقت عرش و کرسی در حدیث اهلبیت(ع)؛ نظریه صحابه پیرامون عرش و کرسی؛ حامل یا محمول بودن عرش و تفاوت درجات انوار ملکوتی، از جمله موضوعات مطرحشده در این جلد میباشد.
نویسنده در جلد دوم، ضمن تبیین و توضیح تفاوت میان علم ذاتی و فعلی با استفاده از شواهد قرآنی، به مراتب علم الهی و عینیت علم فعلی حق با فعل او اشاره نموده و خزاین علم الهی را ثابت معرفی و تنزل علوم از آن را بهنحو تجلی بر افراد بر اساس شایستگی دانسته است. وی کتاب مبین و امالکتاب و لوح محو و اثبات را دیگر تجلیات علم الهی میداند و ضمن بحث از حقیقت قضا و قدر به شبهات موجود در مطابقت قضا و قدر با سرنوشت انسان و آزادی و اختیار آن پرداخته است. از جمله موضوعات مطرحشده در این جلد، میتوان به موارد زیر اشاره کرد: نزول به شکل تجافی و تجلی؛ اهم مراتب علم فعلی در قرآن؛ رویکرد تعطیلی، تشبیهی و کنایی پیرامون برخی از حقایق، همچون: کتاب مبین، عرش، کرسی و... که در قرآن به آنها اشاره شده است؛ نظریه وحدت مفهوم و تعدد مصداق؛ خصایص کتاب مبین و نسبت بین آن و خزائن الهی؛ نسبت میان کتاب مبین و حوادث خارجی؛ وجه تسمیه امالکتاب؛ امکان و عدم امکان شناخت آنچه در کتاب مبین موجود است؛ رابطه میان لوح محو و اثبات و امالکتاب؛ اجل منجز و معلق؛ فلسفه بداء؛ اثر تربیتی ایمان به بداء و اختصاص یا عدم اختصاص موضوع بداء به مکتب اهلبیت(ع).
جلد سوم که حجم مطالب آن، کمترین حجم مطالب مجموعه را به خود اختصاص داده است، به موضوع وحدت عددی و وحدت حقه در قرآن و حدیث امیرالمؤمنین(ع) پیرامون آن، اختصاص یافته است. اختلاف مراتب مردم در فهم توحید و توحید در قرآن، از جمله موضوعات مطرحشده در این جلد میباشد.
جمله سازی با بحوث عقائدیه
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 139- رك: الفرق بين الفرق، ص 337 - 392، مقالات الاسلاميين، ص 3، 211،298، 454، 471، 473، 474، 474، بحوث فىالملل و النحل ج 1، 160 - 166.
💡 305- تاريخ الاسلام، دكتر حسن ابراهيم حسن، ج 1، ص 418. (در اين مساءله وجوهديگرى نيز ذكر شده. همان، ص 419) و نيز ر. ك: بحوث فىالملل و النحل، جعفر سبحانى، ج 3، ص 165 - 470.
💡 103- براى آشنايى با ديگر متكلمان قرن سوم بنگريد به: بحوث فىالملل و النحل، ج 6، ص 581 - 586
💡 195- آيين وهابيت، ص 24-37؛ درباره كتابهايى كه در رد آيين وهابيت نوشته شدهاست نك: بحوث فى الملل و النحل، ج 4، ص 355-361.
💡 207- مرسل نصر، الموحدون (الدروز) فى الاسلام، طيب گوكبيلگين، دروزيها درتاريخ (كيهان انديشه، ش 33)، محمد جواد شكور، فرهنگ فرق اسلامى، ص 192 -194، بحوث فى الملل و النحل، ج 8، ص 351.
💡 620- براى توضيح درباره مكتب اشعرى، ر. ك: بحوث فىالملل و النحل، جعفر سبحانى، ج 2.