امل الامل فی علماء جبل عامل

[ویکی نور] امل الآمل فی علماء جبل عامل. أمل الآمل فی علماء جبل عامل نام دیگر کتاب تذکرة المتبحرین فی العلماء المتأخرین که گاهی قسم دوم کتاب به این نام خوانده شده است.
محمد بن حسن بن علی بن محمدحسین معروف به شیخ حرّ عاملی مشغری
تراجم (شرح حال) و رجال (راویان حدیث) علمای شیعه برخاسته از جبل عامل و غیر آن.
مؤلف در این باره می گوید: «به معاصران شیخ (طوسی) و افراد نزدیک به زمان وی اکتفا کردم و همگی آنان را ذکر نکردم چرا که مقصود مهمتر ذکر متأخرین از زمان شیخ بود مگر در مورد اهل جبل عامل.»
در فایدۀ دهم در بخش دوم می گوید: «کتاب ما در واقع مکمل کتاب میرزا محمد بن علی استرآبادی و متمم فواید آن است چرا که در بر گیرندۀ اکثر علمای شیعه و بیشتر تألیفات آنهاست اگر کتاب میرزا محمد اکثر متقدمین را گرد آورده، این کتاب به اکثر متأخرین پرداخته است.»
نخست آنکه مصنف در خواب مردی را دید که نشانه های صلاح و خیرخواهی بر او نمودار بود. آن مرد به وی گفت: «چرا کتابی تألیف نمی کنی که نامش را أمل الآمل فی علماء جبل عامل بگذاری؟!» و در مورد سببهایی که او را به تألیف این کتاب سوق داد در مقدمۀ کتاب می نویسد: «این مطلب به ذهنم خطور کرد و فکرم را مشغول ساخت که نام و شرح حال علمای جبل عامل و تألیفاتشان و نیز سایر علمای متأخر و تصنیفاتشان را گردآوری کنم. چون در کتاب واحدی مجموعۀ آنها را یکجا نیافتم گر چه می توان بعضی از آنها را در کتب اصحاب (علمای شیعه) پیدا کرد.
[ویکی شیعه] امل الآمل فی علماء جبل عامل (کتاب). أمَلُ الآمِل فی عُلماء جَبَل عامِل کتابی رجالی در شرح حال برخی از دانشمندان شیعه به ویژه علمای جبل عامل لبنان تالیف شیخ محمد بن حسن معروف به حر عاملی (متوفی ۱۱۰۴ق) است. نام دیگر کتاب «تذکرة المتبحرین فی العلماء المتأخرین» است که گاهی بخش دوم کتاب به این نام خوانده شده است.
محمد بن حسن بن علی بن محمد بن حسین معروف به شیخ حُرّ عاملی از دانشمندان، محدثان و فقهای امامیه در قرن یازدهم هجری و صاحب تألیفات گرانقدر و صاحب اثر گرانبهای «وسائل الشیعه» است. شیخ حر به «صاحب وسائل» نیز شهرت دارد. وی در شهر مشهد درگذشت و آرامگاهش در حرم رضوی است.
شیخ حر عاملی در مقدمه بخش دوم درباره انگیزه خود از نگارش این کتاب رؤیایی را ذکر می کند که ۲۳ سال قبل از نگارش این کتاب در سال ورودش به مشهد (۱۰۷۳ق) دیده است. در این رویا مردی را دید که نشانه های صلاح و خیرخواهی بر او نمودار بود. آن مرد به وی گفت: «چرا کتابی تألیف نمی کنی که نامش را «أمل الآمل فی علماء جبل عامل» بگذاری؟!» وی همچنین در مقدمۀ کتاب می نویسد: به نظرم رسید شرح حال دانشمندان جبل عامل و همچنین علمای متاخر شیعه و مصنفاتشان را بنگارم؛ زیرا ندیدم کتابی را که سرگذشت ایشان در آن آمده باشد، هرچند که ذکر آنان در برخی کتب آمده است.

💡 720- هفته نامه بعثت، سال 12، ش 26، ص 4. در اين ماءخذ از سوى آية الله آقاىحاج سيد موسى زنجانى به اين مطلب به طور مختصر و مفيد اشاره شده است. براىآشنايى و تحقيق بيشتر در اين مورد به كتابهاى تكملهامل الامل، سيد حسن صدر، ص 104 و مستدركالوسائل، حاجى نورى، ج 3، ص 397 رجوع شود.

💡 162 با اين لفظ يافت نشد. در نسخه بحارالانوار، ج 73، ص 22 و اثبات الهداة، ج 2، ص 301 يشيب ابن آدم و يشب فيه خصلتان: الحرص وطول الامل

💡 755 - قال اميرالمؤمنين عليه السلام: انما اخاف عليكم اثنتين اتباع الهوى وطول الامل اما اتباع الهوى فانه يصد عن الحق و اماطول الامل فينسى الاخره.

💡 پسرم، از من گذشته يشيب ابن آدم و يَشُبُّ فيه خصلتان: الحرص وطول الامل. (فرزند آدم پير مى شود و هم زمان دو خصلت در او جوان مى شود، حرص وآرزو پرورى )(51)؛لكن تو نعمت جوانى دارى و قدرت اراده، اميد است بتوانى راهىِطريق صالحان باشى.

💡 گرچه از تحصيل و رشد علمى او، ارباب تراجم كمتر سخن گفته اند، وى بزرگانىچون: صاحب ((امل الامل )) از وى به عظمت و بزرگى ياد كرده و درباره شخصيت علمى اونوشته است: