الهی اردبیلی حسین بن عبدالحق

[ویکی نور] «کمال الدین حسین بن خواجه شرف الدین عبدالحق الهی اردبیلی»، از حکما، فقها، متکلمین و شعرا قرن نهم، در اردبیل متولد شد. دوران کودکی و نوجوانی را در زادگاهش سپری نمود. در دوران جوانی، علوم شرعی را آموخت و به خدمت سلطان حیدر صفوی درآمد و به اشاره او جهت تحصیل به خراسان رفت و چندی در هرات به ندیمی امیر علی شیر نوائی و غریب میرزا فرزند سلطان حسین میرزا گذراند و آن گاه به فارس عزیمت کرد و در حوزه مولانا جلال الدین دوانی و امیر غیاث الدین منصور دشتکی، دو استاد بی بدیل آن عصر، در علوم عقلانی به کمال رسید و آن گاه در حدود سال 902ق به وطن خویش بازگشت و در حظیره شیخ صفی به تدریس پرداخت. الهی در این دوران به عنوان استاد علوم عقلی و نقلی شهره عام و خاص گردید. او اولین کسی است که معارف جعفری را به فارسی ترجمه نموده است.
الهی تا آخر عمر در اردبیل زندگی نمود و در آن جا وفات یافت و در روضه شیخ صفی الدین اردبیلی دفن گردید. او به زبان های ترکی، فارسی و عربی تسلط کافی داشت.
ذکر این معنی نیز لازم است که برخی وی را از علماء اهل سنت پنداشته اند، به این دلیل که نزد علمای اهل سنت تلمذ و نیز از آنان استجازه کرده است و در کتب خویش هم بعد از لغت نبی(ص)، لفظ «و اصحابه» را آورده است و کتبی نیز برای امیر علیشیر نوایی، وزیر سلطان حسین بایقرا تألیف کرده است؛ در حالی که هیچ یک از این امور، دلیل تسنن نتواند بود، زیرا که این همه به نزد علمای شیعه شایع بوده و مثلاً علامه حلی، شهید اول، شهید ثانی و امثال آنان نزد علمای اهل سنت تلمذ و از آنان استجازه کرده اند؛ اشتمال دیباچه کتب بر لفظ اصحاب نیز مشعر به تسنن نیست، از آنرو که نزد شیعه، اصحاب اطلاق می شود به کسانی که درک صحبت پیغمبر(ص) کرده باشند و بدو ایمان آورده باشند و تألیف کتاب به اسم امیر علیشیر نوایی را نیز بر همین منوال قیاس باید کرد و امثال خواجه نصیرالدین طوسی و ابن میثم بحرانی از اکابر علمای شیعه را مثال باید آورد که کتبی به نام بزرگان اهل سنت تألیف کرده اند.
به هر حال، کتب و اجازات الهی دلیل روشن تشیع او است و بلکه او چنان در تشیع متصلب بوده است که برخی نسبت غلو بدو داده اند که البته دامن او از آن مبراست و نیز گویند که او اول کسی بوده که در آن زمان به زبان فارسی در باب شرعیات بر پایه مذهب شیعه کتاب ساخته است.
2. تفسیر قرآن به عربی و فارسی؛
3. منهج الفصاحة فی شرح نهج البلاغه؛

💡 در زمانی که شیخ صفی‌الدین اردبیلی برای یافتن یک حکیم و راهنما به فارس سفر کرده بود، مشایخ صوفیه به‌اتفاق شیخ عبدالله بلیانی را به او معرفی کردند. اما شیخ عبدالله در دیدار با شیخ صفی‌الدین، شیخ زاهد گیلانی را به‌عنوان حکیمی کامل به او معرفی کرد. از جمله علاقه‌مندان مشهور شیخ عبدالله بلیانی می‌توان به سعدی، شاعر مشهور سدهٔ هفتم هجری اشاره کرد.

💡 دانشگاه محقق اردبیلی در رتبه بندی دانشگاه های جوان تایمز با حضور دانشگاه ‌هایی با قدمت کمتر از ۵۰ سال و معیارهایی اعم از«تدریس، تحقیق، انتقال دانش و چشم انداز بین‌ المللی» پس از دانشگاه کاشان (رتبه ۱۰۰)، دانشگاه یاسوج (رتبه ۱۴۶) به رتبه ۱۵۵ دانشگاههای دنیا دست یافته است.

💡 وی در مسابقات جوانان آسیایی مالزی مقام سوم را کسب کرد او یکی از مدال‌های برنز اردوی تیم ملی ایران را در مسابقات آسیایی گوانگ‌ژو را کسب نمود. او دارای دکتری فیزیولوژی ورزشی از دانشگاه محقق اردبیلی است.

💡 عباس داداش‌زاده متخلص به «فانی تبریزی» به سال ۱۳۴۷ در شهر تبریز دیده به جهان گشود. او که در عرصه عرفان و ادب صاحب ده‌ها کتب تألیفی و تحقیقی ارزشمند است، از شاگردان محمد عابد تبریزی است و نزد افرادی چون حسن حسن‌زاده آملی، سید حسن عاملی، بهاالدین خرمشاهی و منعم اردبیلی بهره‌ها برده است و چندین بار به عنوان داور و شاعر برگزیده جشنواره‌ها انتخاب شده‌است.