الفصل للوصل المدرج فی النقل

[ویکی نور] الفصل للوصل المدرج فی النقل اثر ابوبکر احمد بن علی بن ثابت خطیب بغدادی (متوفی 463ق)، با تحقیق محمود نصار، کتابی است پیرامون ادراج در متن و سند حدیث که به زبان عربی و در قرن پنجم هجری، نوشته شده است.
آنچه باعث اهمیت کتاب می شود، آن است که نویسنده آن، اولین کسی است که به بحث و بررسی در زمینه این موضوع پرداخته است.
کتاب با دو مقدمه از محقق و نویسنده آغاز شده است. در ابتدای کتاب، مطالبی در توضیح ادراج در حدیث، در یک باب و هشت فصل آمده و سپس، به ذکر احادیث مدرج، پرداخته شده است.
شماره گذاری صفحات پس از مقدمه نویسنده، از ابتدا شروع شده است؛ بدین شکل که از ابتدای کتاب تا انتهای مقدمه محقق، از 1 تا 66 شماره گذاری شده و از مقدمه نویسنده به بعد، از شماره 3.
جلد دوم نیز از شماره صفحه 583 شروع شده است.

💡 اين آيه شريفه (يوم الفصل ) را بيان مى كند. و كلمه (مولى ) به معناى كسى استكـه حـق دارد در امـور ديـگرى تصرف كند، و هم به آن كسى كه وى نسبت به او ولايت دارداطـلاق مـى شـود، و كـلمـه (مـولى ) ى اولى در آيـه شـريـفـه بـه مـعـنـاىاول و دومى به معناى دوم است.

💡 اين آيات يوم الفصل را كه در جمله (كلا سيعلمون ) به طوراجمال بدان اشاره كرده بود توصيف نموده، شرح مى دهد كه در آن روز به طاغيان ومتقيان چه مى گذرد، و در آخر، سوره را با تهديدى كه به منزله نتيجه است ختم مى كند.

💡 40-  در باره مصاديق اين آراء رك: الملل والنحل، ج 1، ص 140 - 146، الفرق بين الفرق، ص 211 - 216، مقالات الاسلاميين،ص 132 - 141، الفصل، ج 2، ص 111.

💡 اين آيه حكايت فرمانى است كه در يوم الفصل به ايشان داده مى شود، صاحب كلام خداىتعالى است، به قرينه اينكه در آخر آيات مى فرمايد: (اگر نيرنگى داريد به كارببريد)،

💡 بوده و دگرگونى در آن راه ندارد، اين طبيعت زندگى دنيا است، ولى از امتيازات سراىآخرت حل تمام اين اختلافات و رسيدن انسانيت به يكپارچگىكامل است لذا از قيامت تعبير به (يوم الفصل ) شده است.

💡 و قـال: هـذا يوم الفصل جمعناكم و الاولين فان كان لكمكيد فكيدون.(43)